فرو نشست زمین در اثر افت سطح آب زیرزمینی در دشت رفسنجان

چکیده مقاله

فرونشست زمین پایین رفتن تدریجی یا ناگهانی سطح زمین در اثر تغییر شکل و جابجایی ذرات خاک است این پدیده در اثر عوامل مختلفی از قبیل فعالیتهای معدنی، استخراج نفت و گاز و پمپاژ آب زیرزمینی بوقوع می پیوندد فرونشست زمین در دشت رفسنجان باعث ایجاد ترک در ساختمانها، شکاف در زمینهای کشاورزی و شکسته شدن لوله جدار چاه ها شده است با حفر ۱۳۵۹ حلقه چاه از سال ۱۳۳۲ ، بیش از ۷۶۰ میلیون متر مکعب آب از ذخائر آب زیرزمینی دشت برای مصارف آبیاری استخراج می شود برداشت بی رویه آب، افزایش ۵ برابری میزان مصرف آب از سال ۱۳۴۸ تا ۱۳۷۶ ، باعث افت سطح آب به اندازه ۱۷ متر شده است افت سطح آب زیرزمینی یکی از مهم ترین دلائل فرونشست زمین در دشت رفسنجان می باشد در این مقاله برای شبیه سازی هیدرولیک جریان آب زیرزمینی و نشست زمین در دشت رفسنجان از مدل سه بعدی تفاضل محدود مادفلو Modflow استفاده شده است با استفاده از مدل ساخته شده و اطلاعات موجود، نوسانات سطح آب و میزان نشست زمین محاسبه شده است نتایج محاسبات فرونشست نشان داد که سطح زمین در چاههای مشاهداتی ۱۲ و ۲۱ از سال 1370 تل سال 1383 به ترتیب 0/37 و 0/51 متر نشست کرده است