تخمین تبخیر و تعرق پتانسیل از روی داده های تبخیر از تشت با استفاده از معادلات تجربی و شبکه های عصبی مصنوعی در ایستگاه سینوپتیک شیراز

چکیده مقاله

تبخیر و تعرق یکی از اجزای اساسی چرخه ی هیدرولوژی است که تعیین سطح آن در علوم آب از قبیل مطالعات توازن هیدرولوژیکی و مدیریت منابع آب از اهمیت بالایی برخوردار است تبخیر و تعرق به روش مستقیم با استفاده از لایسی متر انجام می گیرد اگر چه این روش دارای دقت بالایی است اما مستلزم صرف هزینه های بالا و زمان طولانی است که همیشه امکان پذیر نمی باشد بنابراین روش های غیر مستقیم توسعه یافتند که در این روش ها با استفاده از عوامل مختلف اقلیمی و گیاهی مؤثر بر نیاز آبی تبخیر و تعرق پوشش گیاهی مورد نظر تخمین زده می شود در روش تبخیر از تشت برای محاسبه ی تبخیر و تعرق باید ضریب تشت را در مقدار تبخیر از تشت ضرب نمود مقدار ضریب تشت تبخیر تابعی از عوامل مختلف اقلیمی است که برای محاسبه ی آن از سوی محققان معادله های مختلف نظیر: کونیکا، آلن – پروت، اشنایدر، اشنایدر اصلاح شده و اورنگ ارائه شده است که با استفاده از سرعت باد و رطوبت نسبی به تخمین ضریب تشت می پردازند بخاطر دشواری و پیچیدگی فرآیند مذکور و با توجه به توانایی شبکه های عصبی مصنوعی به عنوان ابزاری که قابلیت تشخیص روابط غیر خطی پیچیده بین مجموعه اطلاعات ورودی و خروجی بدون تلاش در جهت درک طبیعت پدیده را داراست نیز می توان این ضریب را برآورد نمود در این تحقیق با استفاده از داده های روزانه: رطوبت نسبی، دمای ماکزیمم، دمای مینیمم، ساعات آفتابی و سرعت باد ایستگاه هواشناسی شیراز برای سال های 2007 – 1992، مقادیر تبخیر و تعرق پتانسیل به روش فائوپنمن مانتیث به عنوان روش مرجع و مقادیر ضریب تشت تبخیر از معادلات تجربی ذکر شده محاسبه گردید سپس با ضرب ضرائب برآورد شده از معادلات تجربی در مقدار تبخیر از تشت مقادیر تبخیر و تعرق پتانسیل محاسبه شد نتایج حاصل از این تحقیق نشان داد که استفاده از شبکه های مصنوعی با پارامترهای ورودی رطوبت نسبی،سرعت باد و تبخیر از تشت برای محاسبه تبخیر و تعرق پتانسیل در مقایسه با روش رایج با مقدار ضریب تبیین 89 91 درصد از دقت بالاتری برخوردار است

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

محمد قبانی سوق

دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی منابع آب گروه مهندسی آب دانشکده علوک کش

ابوالفضل مساعدی

دانشیار گروه مهندسی آب دانشگاه علوم کشاتورزی و منابع طبیعی گرگان اکن

موسی حسام

استادیار گروه مهندسی آب، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

ابوطالب هزارجریبی

استادیار گروه مهندسی آب، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

قبانی سوق، محمد و مساعدی، ابوالفضل و حسام، موسی و هزارجریبی، ابوطالب،1388،تخمین تبخیر و تعرق پتانسیل از روی داده های تبخیر از تشت با استفاده از معادلات تجربی و شبکه های عصبی مصنوعی در ایستگاه سینوپتیک شیراز،همایش ملی الگوهای توسعه پایداردر مدیریت آب،مشهد

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات همایش ملی الگوهای توسعه پایداردر مدیریت آب1 اسفند 1388 · مشهد