بررسی عوامل موثر بر آبدهی قناتها و ارائه برخی راهکارها

چکیده مقاله

قنات ها به عنوان سیستم های باستانی تامین آب در مناطق خشک و نیمه خشک، نقش مهمی در مدیریت منابع آبی دارند این سیستم ها بر اساس جریان گرانشی آب زیرزمینی و بدون مصرف انرژی الکتریکی و مکانیکی آب را از زیر زمین استخراج می کنند که از گذشته تا امروز با چالش ها و فرصت های متعددی روبرو بوده اند در این پژوهش، عوامل موثر بر آبدهی قنات ها از جنبه های طبیعی، فنی و انسانی بررسی و با موارد سری زمانی آبدهی دو قنات مقایسه شده است شرایط زمین شناسی، تغییر ناگهانی مالکیت اراضی و تاثیرات فعالیت های انسانی مانند کشاورزی و توسعه شهری از جمله عوامل کلیدی هستند در دهه های اخیر، کاهش تراز آب های زیرزمینی، تغییرات اقلیمی و فناوری چاه های عمیق منجر به کاهش دوچندان عملکرد قنات ها شده اند پایش برخط دبی قنات ها و اصلاح سیاست های مدیریت منابع آب می تواند به احیای این سیستم پایدار کمک کند این پژوهش با هدف ارائه راهکارهایی برای بهبود عملکرد قنات ها همچون پایش برخط، دبی، اصلاح نظام مالکیت و بهره برداری و روش های پیشگیری از آسیب به سازه قنات به منظور حفظ و احیاء این میراث ارزشمند انجام شده است نتایج این تحقیق می تواند ابزارهای عملیاتی مشخصی برای احیای قنوات ارائه دهد و نقش آنها را در مدیریت پایدار منابع آب تقویت کند