تحلیل و بازخوانی روش اجتهاد در اصول فقه با تاکید بر ظرفیت های هوش مصنوعی

چکیده مقاله

این مقاله به بازخوانی روش اجتهاد در اصول فقه و بررسی ظرفیت های هوش مصنوعی در تقویت فرایند استنباط احکام شرعی می پردازد پیچیدگی فزاینده مسائل مستحدثه و گسترش داده های متنی فقهی، ضرورت بهره گیری از ابزارهای تحلیلی نوین را برجسته ساخته است هدف پژوهش، تبیین نسبت میان عقلانیت اجتهادی و عقلانیت محاسباتی و ارائه چارچوبی نظری برای استفاده روشمند از فناوری های مبتنی بر یادگیری ماشین و پردازش زبان طبیعی در مراحل کشف دلیل، تحلیل دلالت، رفع تعارض و تنزیل حکم بر موضوع است روش تحقیق توصیفی تحلیلی و مبتنی بر مطالعه کتابخانه ای و تحلیل تطبیقی میان ساختار اجتهاد و معماری تصمیم گیری مرحله به مرحله است یافته ها نشان می دهد هوش مصنوعی می تواند در سطح تتبع، تحلیل کلان داده ها و مدل سازی موضوعات پیچیده نقش تقویت کننده ایفا کند، اما از منظر مبانی حجیت، فاقد صلاحیت استقلالی در تولید حکم شرعی است در نتیجه، مدل «اجتهاد تقویت شده» به عنوان چارچوب پیشنهادی ارائه می شود که در آن داوری نهایی همچنان بر عهده مجتهد باقی می ماند

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

فرزام فروتن

گروه مهندسی کامپیوتر، واحد دزفول، دانشگاه آزاد اسلامی، دزفول، ایران

احمد پردل کریمی

دانشجوی دکترای اصول فقه جامعه المصطفی العالمیه گرکان ایران

فراز فروتن

گروه مهندسی کامپیوتر، واحد دزفول، دانشگاه آزاد اسلامی، دزفول، ایران

هدایت حسین محصلی

استادیار جامعه المصطفی العالمیه گرگان ایران

پردل کریمی، احمد و حسین محصلی، هدایت،1405،تحلیل و بازخوانی روش اجتهاد در اصول فقه با تاکید بر ظرفیت های هوش مصنوعی،دومین کنفرانس بین المللی مدیریت، علوم کامپیوتر و هوش مصنوعی،تهران

ارائه‌شده در

کنفرانس ملی مهندسی عمران، معماری و توسعه شهری31 خرداد 1405 · بابل