تحلیل و بررسی مشکلات و معضلات پیش روی توسعه صنایع دستی و گردشگری از دیدگاه زنان کارآفرین روستایی

چکیده مقاله

صنایع دستی به عنوان یکی از شاخص ترین نمودهای فرهنگ بومی و اقتصاد خلاق روستایی، نقشی اساسی در تقویت معیشت، کارآفرینی و پایداری اجتماعی جوامع محلی دارد این پژوهش با هدف شناسایی ظرفیت ها و چالش های صنایع دستی زنان روستایی و تبیین پیوند آن با گردشگری روستایی در شهرستان های تربت جام و تایباد انجام شده است روش تحقیق کیفی و اکتشافی بوده و با بهره گیری از رویکرد نظریه زمینه ای استراوس و کربین داده ها از طریق ۲۰ مصاحبه نیمه ساختار یافته با زنان تولیدکننده، کارشناسان و مدیران حوزه میراث فرهنگی گردآوری شد داده ها با استفاده از نرم افزار MAXQDA و طی سه مرحله کدگذاری، بازمحوری و انتخابی تحلیل گردید نتایج پژوهش منجر به استخراج ۳۲۹ مفهوم اولیه، ۲۴ مقوله محوری و یک مقوله مرکزی تحت عنوان «توانمندسازی زنان روستایی از مسیر صنایع دستی و گردشگری روستایی» شد یافته ها نشان داد مهم ترین چالش ها شامل ضعف زیرساخت های بازاریابی و تبلیغات، کمبود سرمایه مالی، نبود نظام حمایتی و بیمه ای، رقابت نابرابر با محصولات صنعتی، بی ثباتی اقتصادی، محدودیت های فرهنگی و ناکارآمدی سیاست های تقنینی است در مقابل ظرفیت های محوری منطقه نظیر مهارت های بومی نسل به نسل، موقعیت جغرافیایی ممتاز، همجواری با مرز دوغارون و مسیر گردشگری خراسان رضوی، قابلیت شکل گیری خوشه های کارآفرینی محلی و پیوند موثر صنایع دستی با گردشگری روستایی را فراهم می سازد بر اساس نتایج، توسعه خوشه های صنایع دستی زنان، ایجاد کارگاه های تعاونی، آموزش بازاریابی دیجیتال، تقویت برندینگ محلی، بهره گیری از ظرفیت گردشگری مذهبی مشهد و حمایت نهادی پایدار می تواند به عنوان راهبردهای کلیدی در توانمندسازی اقتصادی و اجتماعی زنان روستایی و تحقق توسعه پایدار منطقه به کار گرفته شود

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

خدیجه بوزرجمهری

هیات علمی گروه جغرافیا دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

حسن گیاهی

دکتری جغرافیا و برنامه ریزی روستایی دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

�وزرجمهری، خدیجه و گیاهی، حسن،1404،تحلیل و بررسی مشکلات و معضلات پیش روی توسعه صنایع دستی و گردشگری از دیدگاه زنان کارآفرین روستایی،ششمین همایش ملی و اولین همایش بین المللی زنان روستایی و عشایری، صنایع دستی و کارآفرینی پایدار،مشهد

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات ششمین همایش ملی و اولین همایش بین المللی زنان روستایی و عشایری، صنایع دستی و کارآفرینی پایدار23 مهر 1404 · مشهد