مروری فقهی بر راه های اثبات موجبات حد با تاکید بر علم قاضی از نگاه فقهای امامیه

چکیده مقاله

نویسنده اول علی میرزایی دکتری فقه و اصول حوزه علمیه قم ، نویسنده دوم سید مصطفی خاوران دکتری فقه و اصول حوزه علمیه قم ، نویسنده سوم رقیه عسکری کارشناسی عمومی حوزه علمیه ریحانه النبی لغت «حد» در معنای عام به مفهوم منع، فاصله و انتها اشاره دارد در قرآن، به ویژه در مورد اشاره، «حد» به معنای مرز و حدود الهی به کار رفته است در اصطلاح فقهی اما حد معنای خاصی پیدا می کند و به مجازات شرعی مشخصی اطلاق می شود که برای ارتکاب گناهان، معین توسط شارع خدا تعیین شده است این مجازات با توجه به نوع گناه و میزان آن توسط فقها و به طور خاص فقهای امامیه مشخص و مقرر شده است این تعریف، «حد» را از سایر مجازات های شرعی متمایز می کند در این مفهوم «حد» هم شامل نوع مجازات است و هم خود مجازات را توصیف می کند به طور خلاصه، «حد» در اصطلاح فقهی مجازات شرعی مقرر برای معصیت های خاص است که هم نوع مجازات و هم میزان آن را شامل می شود و از سایر مجازات ها متمایز است این مفهوم با توجه به منابع فقهی، مختلف به ویژه دیدگاه فقهای امامیه در این متن شرح داده شده است در این مقاله طرق اثبات موجبات «حد» در فقه امامیه بررسی شده است سه راه اصلی برای اثبات این موجبات ذکر شده است: علم حاکم، بینه و اقرار در روش علم حاکم بینه و اقرار در روش بینه، شهادت شهود معتبر، شرط لازم برای اثبات موجبات حد است که میزان و نوع آن در منابع فقهی متفاوت است در روش اقرار، اعتراف متهم به صورت صحیح دلیل قطعی برای اثبات جرم و اجرای حد است

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

علی میرزایی

دکتری فقه و اصول حوزه علمیه قم

سید مصطفی خاوران

دکتری فقه و اصول حوزه علمیه قم

رقیه عسکری

کارشناسی عمومی حوزه علمیه ریحانه النبی

میرزایی، علی و خاوران، سید مصطفی و عسکری، رقیه،1404،مروری فقهی بر راه های اثبات موجبات حد با تاکید بر علم قاضی از نگاه فقهای امامیه،یازدهمین کنفرانس بین المللی علوم اسلامی، پژوهش های دینی و حقوق،تهران

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات یازدهمین کنفرانس بین المللی علوم اسلامی، پژوهش های دینی و حقوق31 شهریور 1404 · تهران