پرسپکتیویسم در فلسفه معاصر تبیین مبانی هستی شناختی و معرفت شناختی و افقهای نوین برای پژوهش در علوم انسانی و اسلامی

چکیده مقاله

علیرضا زارعی محمود آبادی نویسنده مسئول پژوهشگر پسادکتری جامعه شناسی دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه یزد، یزد مهربان پارسامهر دانشیار گروه جامعه شناسی، توسعه دانشکده علوم انسانی و اجتماعی دانشگاه مازندران مازندران زمینه و هدف: پرسپکتیویسم تلاشی برای ایجاد تعادل میان واقع گرایی علمی و ضد واقع گرایی محسوب میشود و معتقد است دانش علمی همواره متاثر از زمینه های تاریخی و فرهنگی است این دیدگاه امکان شناخت واقعیت عینی بدون تفسیر را رد میکند و شناخت را وابسته به تعامل سوژه و ابژه و چشم اندازهای نظری میداند هدف مقاله حاضر، بررسی مبانی هستی شناختی و معرفت شناختی پرسپکتیویسم و افقهای نوین برای پژوهش در علوم انسانی و اسلامی است روش روش مورد استفاده در این پژوهش از نوع مطالعات اسنادی است یافته ها: مطالعه حاضر نشان میدهد پرسپکتیویسم دانش را امری وابسته به زمینه های تاریخی، فرهنگی و ابزارهای مفهومی میداند و هیچ شناختی را مستقل از موقعیت مشاهده گر نمی پذیرد این رویکرد با تاکید بر نسبی بودن ادراک مرز میان واقعیت و نظریه را از بین می برد و واقعیت را محصول دیدگاه های متکثر میداند ریشه های پرسپکتیویسم را میتوان در آثار لایبنیتس کانت، نیچه و تایکمولر یافت بحث و نتیجه گیری: پرسپکتیویسم با نقد پوزیتیویسم و واقع گرایی متافیزیکی به رویکردی مهم در فلسفه معاصر تبدیل شده است این دیدگاه با تاکید بر تکثر واقعیت و نفی شناخت مطلق، افق های تازه ای در هستی شناسی و معرفت شناسی گشوده و نشان میدهد که ادراک و داوری وابسته به منظر مشاهده گر است مهمترین پیام پرسپکتیویسم آن است که واقعیت امری واحد و مستقل از ذهن نیست بلکه همواره در فرایند تفسیر و بازنمایی انسانی ساخته میشود و هیچ فهم ناب و بی واسطه ای از جهان وجود ندارد

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

علیرضا زارعی محمود آبادی

پژوهشگر پسادکتری جامعه شناسی دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه یزد، یزد

مهربان پارسامهر

دانشیار گروه جامعه شناسی، توسعه دانشکده علوم انسانی و اجتماعی دانشگاه مازندران مازندران

�ارعی محمود آبادی، علیرضا و پارسامهر، مهربان،1404،پرسپکتیویسم در فلسفه معاصر تبیین مبانی هستی شناختی و معرفت شناختی و افقهای نوین برای پژوهش در علوم انسانی و اسلامی،یازدهمین کنفرانس بین المللی علوم اسلامی، پژوهش های دینی و حقوق،تهران

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات یازدهمین کنفرانس بین المللی علوم اسلامی، پژوهش های دینی و حقوق31 شهریور 1404 · تهران