جایگاه استقراء در استنباط احکام شرعی و قاعده قانونی

چکیده مقاله

در اصطلاح دانش حقوق و علم فقه، استقراء استدلالی است که ذهن فقیه و حقوق دان با ملاحظه شمار زیادی از احکام و قوانین و مقررات جزیی که شارع و قانون گذار برای برخی موارد جعل وضع کرده اند، صفت مشترک همه آن احکام و قوانین را استخراج و به عنوان حکم کلی فقهی یا قاعده حقوقی ارایه می دهد بنای عقلا، وحدت ملاک با اعتبار تواتر معنوی، توالد ذاتی معرفت، وحدت ملاک با اعتبار ظن خاص ، از جمله مبانی اعتبار استقراء در استنباط احکام کلی فقهی و قاعده حقوقی بشمار می آیند حکم شرعی کلی و حقوق دادن در کشف قاعده حقوقی دو مرحله را می گذراند : در مرحله نخست : موارد و شواهد شبیه به هم جمع آوری شده و در مرحله دوم با امعان نظر در اشباه و نظایر به تناسب حکم کلی شرعی و قاعده حقوقی دست یافته و در کنار هم استفاده می کنند

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

ناهید نجفی زرمهری

کارشناس ارشد فقه و حقوق دانشگاه پیام نور، مشهد

نجفی زرمهری، ناهید،1397،جایگاه استقراء در استنباط احکام شرعی و قاعده قانونی،کنفرانس ملی علوم اسلامی و پژوهش های دینی،کرج

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات کنفرانس ملی علوم اسلامی و پژوهش های دینی31 شهریور 1397 · کرج