شهر دوستدار کودک معیارهای طراحی فضاهای عمومی ایمن و فراگیر

چکیده مقاله

پژوهش حاضر با هدف تدوین معیارهای طراحی فضاهای عمومی ایمن و فراگیر متناسب با کودکان انجام شده است این پژوهش از نوع کیفی و با رویکرد فراتحلیل ساختار یافته انجام شده است جامعه مورد مطالعه شامل کلیه مقالات علمی پژوهشی، کتاب ها و گزارش های معتبر داخلی و خارجی منتشر شده در بازه زمانی ۱۹۹۶ ۲۰۲۶ به زبان های فارسی و انگلیسی است جستجوی نظام مند در پایگاه های داده ای معتبر همچون Google Scholar, Scopus, Web of Science, ScienceDirect به علاوه پایگاه های داخلی مانند نورمگز، مگیران و پرتال جامع علوم انسانی انجام شد از میان ۳۸۴ سند بازیابی شده، پس از حذف موارد تکراری و غربالگری بر اساس معیارهای ورود و خروج ۱۲۶ سند برای تحلیل نهایی انتخاب شدند تحلیل داده ها با استفاده از تکنیک تحلیل محتوای کیفی نظام مند و با بهره گیری از نرم افزار MAXQDA نسخه ۲۰۲۲ انجام شد یافته های پژوهش نشان می دهد که معیارهای طراحی فضاهای عمومی کودک دوست در شش حوزه اصلی دسته بندی می شوند: ایمنی و امنیت شامل طراحی مسیرهای ایمن مدرسه، آرام سازی ترافیک و روشنایی مناسب؛ قابلیت بازی و توزیع عادلانه فرصت های بازی بر اساس اصل «فضاهای بازی در هر ۲۰۰ متر دسترسی پیاده»؛ دسترسی عادلانه و حذف موانع فیزیکی، اجتماعی و جنسیتی؛ منظر سلامت محور کیفیت هوا، سایه، خنکی و مصالح ایمن ؛ پایداری و تاب آوری اقلیمی توسعه زیرساخت های سبز و آبی و مشارکت کودکان بر اساس نردبان مشارکت هارت تحلیل یافته ها همچنین نشان می دهد که موثرترین معیارها به ترتیب عبارتند از: ایمنی تردد «فعال» با شاخص ضریب اهمیت ۰ ۱۸۷، توزیع عادلانه فرصت های بازی با شاخص ۰ ۱۵۴ و مشارکت کودک در فرایند طراحی با شاخص ۰ ۱۳۶ بر اساس یافته ها چارچوب مفهومی SPACES با شش مولفه «ایمنی Safety ، بازی Play ، دسترسی Access ، سلامت کودک Child Health ، برابری Equity و پایداری Sustainability به عنوان جامع ترین چارچوب جهانی برای طراحی فضاهای عمومی کودک دوست معرفی شده است در پایان پیشنهادهای سیاستی شامل تدوین استانداردهای ملی طراحی فضاهای عمومی کودک دوست، الزام شهرهای بزرگ ایران به تهیه برنامه های اقدام شهر دوستدار کودک، تامین مالی مبتنی بر نیاز Mapping Based Investment و ظرفیت سازی برای مشارکت پایدار کودکان در فرایندهای برنامه ریزی شهری ارائه شده است

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

علیرضا بهی

کارشناسی ارشد مهندسی عمران - مدیریت ساخت واحد شیراز دانشگاه آزاد اسلامی، شهرداری شیراز

علیرضا بهی

کارشناسی ارشد مهندسی عمران مدیریت ساخت واحد شیراز دانشگاه آزاد اسلامی، شهرداری شیراز

�هی، علیرضا،1405،شهر دوستدار کودک معیارهای طراحی فضاهای عمومی ایمن و فراگیر،نهمین کنفرانس بین المللی دستاوردهای خلاقانه معماری، شهرسازی، عمران و محیط زیست در توسعه پایدار خاورمیانه،مشهد

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات نهمین کنفرانس بین المللی دستاوردهای خلاقانه معماری، شهرسازی، عمران و محیط زیست در توسعه پایدار خاورمیانه25 خرداد 1405 · مشهد