شهرنشینی و تعمیق بحران های زیست محیطی بازاندیشی نقش مدیریت شهری در کنترل اثرات زیست محیطی شهرنشینی مطالعه موردی کلانشهر رشت

چکیده مقاله

بر رشد شتابان شهرنشینی در دهه های اخیر الگوی مصرف منابع و تولید پسماند شهری را به یکی از مهم ترین چالش های زیست محیطی کلان شهرهای ایران تبدیل کرده است توسعه کالبدی بی ضابطه، تمرکز جمعیت و ضعف در سیاست های پیشگیرانه موجب شده است مدیریت پسماند در کشور عمدتا جمع آوری، انتقال و دفن متمرکز باشد؛ در حالی که مشارکت شهروندان در فرآیند کاهش و تفکیک از مبدا در سطحی حداقلی باقی مانده است این الگو نه تنها هزینه های اقتصادی مدیریت شهری را افزایش داده، بلکه پیامدهای زیست محیطی نظیر تولید شیرابه، آلودگی منابع آب و خاک و انتشار گازهای گلخانه ای را تشدید کرده است پژوهش حاضر با رویکرد تحلیلی تبیینی و با بهره گیری از چارچوب نظری توسعه پایدار شهری و حکمرانی محیط زیستی به بررسی رابطه میان الگوی شهرنشینی، سیاست های مدیریت شهری و رفتار شهروندان در تولید پسماند با مطالعه موردی شهر رشت می پردازد شرایط اقلیمی مرطوب، سهم بالای پسماند آلی، رشد افقی شهر و محدودیت های محل دفن، رشت را به نمونه ای شاخص از بحران ساختاری مدیریت پسماند در شمال کشور تبدیل کرده است یافته ها نشان می دهد تمرکز بر مدیریت پسینی و فقدان سازوکارهای انگیزشی، نظارتی و اقتصادی برای کاهش تولید پسماند، چرخ های معیوب از تولید جمع آوری دفن ایجاد کرده است نتایج تحقیق حاکی از آن است که گذار از مدل خدمات محور به حکمرانی مشارکت محور، استقرار نظام تفکیک اجباری از مبدا، اعمال سیاست های تعرفه گذاری مبتنی بر میزان تولید و ادغام ملاحظات آمایش سرزمین در برنامه ریزی شهری پیش شرط کنترل اثرات زیست محیطی شهرنشینی است توسعه شهری اگرچه اجتناب ناپذیر است، اما تنها در چارچوب سیاست گذاری هوشمند و مشارکتی می تواند با پایداری زیست محیطی همسو شود

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

علی اکبر نصیری بستی

کارشناس معاونت محیط زیست و خدمات شهری شهرداری رشت

علی اکبر نصیری بستی

کارشناس معاونت محیط زیست و خدمات شهری شهرداری رشت

نصیری بستی، علی اکبر،1405،شهرنشینی و تعمیق بحران های زیست محیطی بازاندیشی نقش مدیریت شهری در کنترل اثرات زیست محیطی شهرنشینی مطالعه موردی کلانشهر رشت،نهمین کنفرانس بین المللی دستاوردهای خلاقانه معماری، شهرسازی، عمران و محیط زیست در توسعه پایدار خاورمیانه،مشهد

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات نهمین کنفرانس بین المللی دستاوردهای خلاقانه معماری، شهرسازی، عمران و محیط زیست در توسعه پایدار خاورمیانه25 خرداد 1405 · مشهد