چالشهای توسعه افقی پراکنده روی شهری و گذار به سمت شهر فشرده و پایدار

چکیده مقاله

توسعه افقی یا پراکنده روی شهری در دهه های اخیر به عنوان یکی از پیامدهای اصلی رشد شتابان جمعیت و الگوهای توسعه اقتصادی ناپایدار در کلان شهرها ظهور کرده است این الگوی توسعه که با گسترش بی رویه کالبدی شهر به سمت پیرامون، مصرف بی رویه منابع طبیعی و افزایش وابستگی به خودروی شخصی مشخص می شود، چالش های زیست محیطی، اقتصادی و اجتماعی گسترده ای را به همراه آورده است در مقابل پارادایم «شهر فشرده» و «پایدار» به عنوان راهکاری راهبردی برای کاهش ردپای اکولوژیک، ارتقای کارایی زیرساخت ها و تقویت تعاملات اجتماعی اقتصادی مطرح شده است این مقاله با هدف شناسایی چالش های کلیدی پراکنده روی شهری و تبیین مسیرهای گذار به سمت الگوی شهر فشرده و پایدار تدوین شده است پژوهش حاضر با رویکردی تحلیلی توصیفی و مبتنی بر مرور نظام مند ادبیات علمی، تحلیل اسناد سیاستی و مطالعه تطبیقی تجارب کلان شهرهای منتخب ابعاد مختلف پراکنده روی را مورد بررسی قرار داده است یافته ها نشان می دهد که چالش های اصلی توسعه افقی شامل تخریب اراضی کشاورزی و زیستگاه های طبیعی، افزایش هزینه های تامین و نگهداری زیرساخت ها، تشدید آلودگی هوا و گازهای گلخانه ای و تعمیق نابرابری های فضایی در دسترسی به خدمات است در مقابل گذار به شهر فشرده مستلزم بازنگری در قوانین طرح های توسعه شهری، تقویت حمل و نقل عمومی و پیاده مداری، توسعه کاربری های مختلط و استقرار سازوکارهای مالیاتی و انگیزشی برای بازآفرینی درون شهری است نتایج این پژوهش تاکید می کند که موفقیت در گذار به شهر فشرده نه صرفا یک مداخله کالبدی، بلکه فرآیندی نهادی سیاسی است که نیازمند هماهنگی بین بخشی، مشارکت ذی نفعان محلی و پیوند اهداف محیط زیستی با توسعه اقتصادی است این مقاله می تواند به عنوان چارچوبی تحلیلی برای برنامه ریزان شهری، سیاست گذاران و پژوهشگران حوزه توسعه پایدار مورد استفاده قرار گیرد

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

علیرضا بهی

کارشناسی ارشد مهندسی عمران - مدیریت ساخت واحد شیراز دانشگاه آزاد اسلامی، شهرداری شیراز

علیرضا بهی

کارشناسی ارشد مهندسی عمران مدیریت ساخت واحد شیراز دانشگاه آزاد اسلامی، شهرداری شیراز

�هی، علیرضا،1405،چالشهای توسعه افقی پراکنده روی شهری و گذار به سمت شهر فشرده و پایدار،نهمین کنفرانس بین المللی دستاوردهای خلاقانه معماری، شهرسازی، عمران و محیط زیست در توسعه پایدار خاورمیانه،مشهد

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات نهمین کنفرانس بین المللی دستاوردهای خلاقانه معماری، شهرسازی، عمران و محیط زیست در توسعه پایدار خاورمیانه25 خرداد 1405 · مشهد