نقش ساختارهای قدرت فرهنگی و سواد انتقادی در مقاومت در برابر اخبار جعلی

چکیده مقاله

گسترش ساختاری اخبار جعلی در زیست بوم رسانه ای معاصر، چالشی بنیادین برای اعتماد اجتماعی، کنش دموکراتیک و نظام های دانشی ایجاد کرده است پژوهش های اولیه مقابله با اخبار جعلی عمدتا بر راهکارهای فناورانه، راستی آزمایی و اصلاح الگوریتم ها تمرکز داشته اند؛ با این حال، شواهد پژوهشی جدید نشان می دهد که این پدیده عمیقا درون ساختارهای قدرت فرهنگی و نابرابری های دانشی ریشه دارد هدف این مقاله مروری، تحلیل نظام مند نقش ساختارهای قدرت فرهنگی و سواد انتقادی در شکل دهی به مقاومت فردی و اجتماعی در برابر اخبار جعلی است روش پژوهش، مرور نظام مند–تحلیلی مطالعات منتشرشده بین سال های ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۴ در پایگاه های Scopus، Web of Science، Google Scholar و پایگاه های علمی داخلی همچون SID و Magiran است جامعه پژوهش شامل ادبیات علمی حوزه های مطالعات رسانه، جامعه شناسی فرهنگی، آموزش انتقادی و مطالعات اطلاعات نادرست بوده و ۳۲ مقاله و کتاب علمی واجد شرایط به عنوان نمونه نهایی تحلیل شدند یافته ها نشان می دهد که ساختارهای قدرت فرهنگی از طریق تعیین مشروعیت منابع خبری، بازتولید گفتمان های مسلط و بهره گیری از سرمایه نمادین، نقش کلیدی در پذیرش و بازنشر اخبار جعلی ایفا می کنند در مقابل، سواد انتقادی به عنوان توانایی تحلیل گفتمان، شناسایی روابط قدرت و ارزیابی زمینه ای پیام های رسانه ای، مهم ترین عامل تقویت مقاومت شناختی و اجتماعی در برابر اطلاعات نادرست است نتیجه گیری مقاله بر ضرورت ادغام رویکردهای آموزش سواد انتقادی و تحلیل قدرت فرهنگی در سیاست گذاری رسانه ای و نظام های آموزشی تاکید دارد

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

دکتر نرگس سلطانی زاده

استادیار دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال، دانشکده مدیریت و علوم انسانی

دکتر سید علی رحمان زاده

دانشیار ، مدیریت و علوم انسانی ، دانشگاه آزاد ، آزاد واحد تهران شمال ، تهران ، ایران

عماد محمدی صفا

دانشجوی کارشناسی ارشد رشته مطالعات فرهنگی و رسانه، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال، دانشکده مدیریت و علوم انسانی

معصومه نوروزپور

دانشجوی کارشناسی ارشد مطالعات فرهنگی و رسانه دانشگاه آزاد واحد تهران شمال

دکتر محسن عامری شهرابی

استادیار دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال، دانشکده مدیریت و علوم انسانی

دکتر محسن عامری

استادیار دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال، دانشکده مدیریت و علوم انسانی

�لطانی زاده، دکتر نرگس و نوروزپور، معصومه و عامری شهرابی، دکتر محسن،1404،نقش ساختارهای قدرت فرهنگی و سواد انتقادی در مقاومت در برابر اخبار جعلی،هشتمین کنفرانس بین المللی مطالعات مدیریت، فرهنگ و هنر،تهران

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات هشتمین کنفرانس بین المللی مطالعات مدیریت، فرهنگ و هنر30 بهمن 1404 · تهران