نمادگرایی قدسی آب در معماری ایران: تطبیقی میان دوره ساسانی و دوره اسلامی

چکیده مقاله

با وجود نقش بنیادین آب به عنوان عنصری قدسی و معناساز در معماری ایران، چگونگی تداوم و تحول نمادگرایی آن در گذر ار دوره ساسانی به دوره اسلامی، هنوز به صورت تطبیقی و منسجم تبیین نشده است هدف اصلی این پژوهش، تبیین و مقایسه نمادگرایی قدسی آب در معماری ایران دوره ساسسانی و دوره اسلامی، با تمرکز بر تداوم، تحول و بازتفسیر مفاهیم معنایی آب در ساختار فضایی، کارکردی و نمادین معماری این دو دوره است پژوهش حاضر در پی پاسخ به این سوال اصلی است که نمادگرایی قدسی آب در معماری ایران چگونه از دوره ساسانی به دوره اسلامی منتقل شده و چه تغییرات مفهومی، کالبدی و معنایی در این فرآیند انتقال و استحاله رخ داده است؟ روش انجام این پژوهش کیفی و توصیفی–تحلیلی بوده و با بهره گیری از راهبرد تطبیقی–تاریخی و پارادایم تفسیری با رویکرد پدیدارشناسانه، داده ها به شیوه کتابخانه ای و اسنادی گردآوری و نمونه های شاخص معماری هر دو دوره در سه محور هستی شناختی، کالبدی و تجربه ادراکی تحلیل شده اند یافته های پژوهش نشان می دهد که اگرچه فرم کالبدی و شیوه حضور آب در معماری ایران از دوره ساسانی به دوره اسلامی دچار تحول و هندسه مندی بیشتر شده است، اما جایگاه قدسی و معنا ساز آب نه تنها دچار گسست نشده، بلکه با گذار از تقدس اسطوره ای به تقدس نشانه شناختی و عرفانی، غنای مفهومی بیشتری یافته و به عنوان عنصر مرکزی در تداوم هویت معماری ایران تثبیت شده است

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

آیه عطاپور

استادیار گروه هنر و معماری، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات تهران، ایران

عرشیا خواجه صالحانی

دانشجوی کارشناسی مهندسی معماری، گروه هنر و معماری، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات تهران، ایران

ملیکا فتح آبادی

دانشجوی کارشناسی مهندسی معماری، گروه هنر و معماری، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات تهران، ایران

فاطمه عزت زاده

دانشجوی کارشناسی مهندسی معماری، گروه هنر و معماری، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات تهران، ایران

رزومه علمی کاربران

درباره سیویلیکاتبلیغات در سیویلیکاآمار علمی ایرانتقویم علمی ایرانداده کاوی مقالاتطرح های پژوهشی

در صورتی که می خواهید در اثر پژوهشی خود به این مقاله ارجاع دهید، به سادگی می توانید از عبارت زیر در بخش منابع و مراجع استفاده نمایید: عطاپور، آیه و خواجه صالحانی، عرشیا و فتح آبادی، ملیکا و عزت زاده، فاطمه،1404،نمادگرایی قدسی آب در معماری ایران: تطبیقی میان دوره ساسانی و دوره اسلامی،پانزدهمین کنفرانس بین المللی مطالعات بین رشته ای در مدیریت و مهندسی،تهران،https://civilica.com/doc/2601019

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات پانزدهمین کنفرانس بین المللی مطالعات بین رشته ای در مدیریت و مهندسی30 بهمن 1404 · تهران