تاثیر طراحی معماری مبتنی بر هویت بر سلامت روان و بهزیستی ذهنی در محیط های شهری معاصر

چکیده مقاله

طراحی معماری مبتنی بر هویت – یعنی پیوند آگاهانه فضا با فرهنگ، تاریخ، نمادها و الگوهای زیستی ساکنان – در دهه اخیر به عنوان یکی از مسیرهای کلیدی برای ارتقای سلامت روان و بهزیستی ذهنی در شهرهای معاصر مطرح شده است پژوهش ها نشان می دهد که کیفیت ادراک فضا تصویرپذیری، خوانایی، مقیاس انسانی، شفافیت، پیچیدگی ، سبک معماری سنتی/بومی در برابر مینیمالیسم مدرن ، میزان طبیعت گرایی، و امکان تعاملات اجتماعی، همگی با شاخص های هیجانی و ذهنی مانند عاطفه مثبت و منفی، آرامش، اضطراب، احساس تعلق، هویت اجتماعی، رضایت از زندگی و احساس «بازگردانی ذهنی» پیوند دارند شواهد کمی و کیفی نشان می دهد معماری دارای هویت محلی، تنوع زیبایی شناختی، حضور عناصر طبیعی و فضاهای قابل تملک و قابل تعیین، احساس تعلق و هویت اجتماعی را افزایش داده و با رضایت از زندگی و کاهش فشار روانی همراه است، درحالی که ساخت وساز یکنواخت، چگالی نامتوازن، نبود کیفیت طراحی و فقدان سبزینگی با استرس، تنهایی و انسجام اجتماعی پایین تر مرتبط است در عین حال، مرورهای نظام مند نشان می دهد که شواهد علی سخت کارآزمایی های کنترل شده هنوز محدود است و بیشتر داده ها همبستگی و خودگزارشی اند این مقاله با مرور ادبیات «نورواوربانیسم»، روان شناسی محیطی و نظریه هویت اجتماعی، مفاهیم کلیدی معماری هویت محور، سازوکارهای روان شناختی اثرگذاری بر سلامت روان، شواهد تجربی، چارچوب های مفهومی برای برنامه ریزی شهری و شکاف های پژوهشی را تبیین می کند و در پایان مجموعه ای از راهبردهای طراحی و سیاستی برای شکل دهی محیط های شهری معاصر سالم تر و هویت مند پیشنهاد می دهد

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

فائزه غفاری

پژوهشگر مستقل در مهندسی عمران و معماری، ایران

میترا قربی

استادیار گروه شهرسازی، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

�فاری، فائزه و قربی، میترا،1404،تاثیر طراحی معماری مبتنی بر هویت بر سلامت روان و بهزیستی ذهنی در محیط های شهری معاصر،دومین همایش ملی نقش معماری و شهرسازی بر گردشگری شهرهای مرزی،ارومیه

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات دومین همایش ملی نقش معماری و شهرسازی بر گردشگری شهرهای مرزی28 بهمن 1404 · ارومیه