بررسی تاثیر هوشیاری و فقدان آن بر مسئولیت کیفری جرم قتل

چکیده مقاله

هوشیاری و آگاهی از عوامل کلیدی تاثیرگذار بر رفتار انسانها و مسئولیت کیفری آنها محسوب می شوند در حقوق کیفری، میزان هوشیاری فرد در زمان ارتکاب جرم به ویژه در جرایم شدیدی مانند قتل، نقش تعیین کننده ای در تعیین مسئولیت کیفری دارد اصل اساسی در حقوق کیفری این است که فرد تنها زمانی مسئول اعمال مجرمانه خود شناخته می شود که در زمان ارتکاب جرم از قوه تمییز و اختیار برخوردار باشد بنابراین، شرایطی مانند جنون، مستی، خواب، گردی، اختلالات روانی و مصرف مواد مخدر که منجر به فقدان هوشیاری می شوند، می توانند مسئولیت کیفری فرد را کاهش داده یا حتی سلب کنند مطالعات روان شناختی نشان می دهند که افراد مبتلا به بیماری های روانی شدید مانند اسکیزوفرنی یا پارانویا ممکن است به دلیل توهمات و هذیان ها کنترل خود را بر اعمالشان از دست بدهند و مرتکب جرایمی مانند قتل شوند در چنین مواردی، دادگاه ها با استناد به گزارش های پزشکی قانونی مسئولیت کیفری این افراد را کاهش می دهند یا آن ها را معاف می کنند از سوی دیگر، مصرف عمدی مواد مخدر یا الکل که منجر به کاهش هوشیاری می شود معمولا مسئولیت کیفری فرد را تحت تاثیر قرار نمی دهد مگر اینکه ثابت شود فرد در زمان ارتکاب کاملا مسلوب الاختیار بوده است این پژوهش با استفاده از روش توصیفی تحلیلی به بررسی تاثیر هوشیاری و فقدان آن بر مسئولیت کیفری جرم قتل از منظر حقوقی و روان شناختی به تحلیل مفاهیم هوشیاری، انواع فقدان آن و تاثیر این عوامل بر مسئولیت کیفری پرداخته است

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

محمد حسین قریحه

دانشجوی کارشناسی ارشد رشته فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشگاه شیراز

قریحه، محمد حسین،1404،بررسی تاثیر هوشیاری و فقدان آن بر مسئولیت کیفری جرم قتل،یازدهمین کنگره بین المللی تحقیقات بین رشته ای در علوم انسانی اسلامی، فقه، حقوق و روانشناسی،تهران

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات یازدهمین کنگره بین المللی تحقیقات بین رشته ای در علوم انسانی اسلامی، فقه، حقوق و روانشناسی30 مرداد 1404 · تهران