کاربرد روش های تصمیم گیری چندمعیاره در مهندسی عمران: مرور نظام مند رویکردها و چالش ها

چکیده مقاله

تصمیم گیری چندمعیاره MADM/MCDM به عنوان یکی از رویکردهای کلیدی در مهندسی عمران، طی دو دهه اخیر جایگاه ویژه ای در حل مسائل پیچیده و چندبعدی یافته است ماهیت پروژه های عمرانی، از طراحی سازه ها تا مدیریت منابع و انتخاب فناوری های پایدار، همواره با معیارهای متضاد و محدودیت های چندگانه همراه است روش های MCDM با فراهم سازی چارچوبی نظام مند، امکان ارزیابی همزمان معیارهای کمی و کیفی را ایجاد کرده و به تصمیم گیرندگان کمک می کنند تا راهکارهایی علمی، شفاف و قابل دفاع ارائه دهند این مقاله مروری با رویکردی سطح بالا، به بررسی تحولات نظری و کاربردی MCDM در عمران می پردازد ابتدا مبانی نظری و دسته بندی روش ها شامل AHP، ANP، TOPSIS، VIKOR و روش های ترکیبی مبتنی بر هوش مصنوعی و داده کاوی مرور می شود سپس کاربردهای برجسته در حوزه های انتخاب مصالح پایدار، مکان یابی پروژه های زیربنایی، مدیریت ریسک، ارزیابی عملکرد پیمانکاران و اولویت بندی گزینه های طراحی مورد تحلیل قرار می گیرد در ادامه، چالش های موجود مانند عدم قطعیت داده ها، وابستگی معیارها، و نیاز به تلفیق رویکردهای کلاسیک با الگوریتم های نوین بررسی می شود نهایتا، چشم انداز آینده بر ضرورت توسعه مدل های هیبریدی، استفاده از کلان داده ها و هوش مصنوعی، و توجه به معیارهای زیست محیطی و اجتماعی در کنار معیارهای اقتصادی تاکید دارد این مرور نشان می دهد که MCDM نه تنها ابزاری برای انتخاب بهینه است، بلکه بستری برای ارتقای شفافیت، پایداری و نوآوری در تصمیم گیری های عمرانی محسوب می شود

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

مهدی فضیلتی

گروه مهندسعمران، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد،ایران

بهمن مختاری

گروه مهندسعمران، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد،ایران

فضیلتی، مهدی و مختاری، بهمن،1404،کاربرد روش های تصمیم گیری چندمعیاره در مهندسی عمران: مرور نظام مند رویکردها و چالش ها،بیست و هشتمین کنفرانس ملی مهندسی عمران، معماری و توسعه شهری،بابل

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات بیست و هشتمین کنفرانس ملی مهندسی عمران، معماری و توسعه شهری30 مهر 1404 · بابل