بیان ژن و تنظیم آن در فرایندهای زیستی

چکیده مقاله

بیان ژن فرایندی است که طی آن اطلاعات نهفته در ژن به محصول عملکردی، معمولا RNA یا پروتئین، تبدیل می شود و از این طریق ژن از حالت بالقوه به یک عامل فعال زیستی بدل می گردد این فرایند از مراحل مختلفی مانند رونویسی، پردازش RNA، ترجمه و اصلاحات پس از ترجمه تشکیل شده و هر یک از این مراحل می توانند تحت کنترل عوامل درون سلولی و برون سلولی قرار گیرند اهمیت بیان ژن در مهندسی ژنتیک از آن روست که صرف ورود یک ژن به سلول برای ایجاد اثر زیستی کافی نیست، بلکه باید آن ژن در زمان، مکان و مقدار مناسب بیان شود تا نتیجه مطلوب حاصل گردد تنظیم بیان ژن به مجموعه سازوکارهایی گفته می شود که میزان و الگوی فعالیت ژن ها را کنترل می کنند این تنظیم ممکن است در سطح DNA، رونویسی، پردازش RNA، پایداری RNA یا حتی در سطح ترجمه و عملکرد پروتئین رخ دهد در موجودات مختلف، عناصر تنظیمی مانند پروموترها، enhancerها، فاکتورهای رونویسی و سازوکارهای اپی ژنتیکی در کنترل بیان ژن نقش مهمی دارند در منابع فارسی تاکید شده است که تفاوت سلول ها، بافت ها و پاسخ های زیستی موجودات عمدتا ناشی از تفاوت در الگوی بیان ژن هاست، نه تفاوت در اصل محتوای ژنتیکی آن ها محمدی، ۱۳۹۸؛ نیکخواه، ۱۳۹۴ در مهندسی ژنتیک، طراحی سامانه های بیان مناسب برای تولید پروتئین های نوترکیب، ساخت واکسن های ژنی، خاموش سازی ژن های بیماری زا و انجام ژن درمانی اهمیت فراوان دارد برای مثال، انتخاب یک پروموتر قوی یا اختصاصی می تواند تعیین کند که ژن مورد نظر در چه نوع سلولی و با چه شدتی فعال شود همچنین اختلال در تنظیم طبیعی بیان ژن می تواند زمینه ساز بروز بسیاری از بیماری ها از جمله سرطان ها، بیماری های متابولیک و اختلالات ژنتیکی باشد از این رو، مطالعه بیان ژن فقط یک بحث نظری در زیست شناسی مولکولی نیست، بلکه یکی از مهم ترین مبانی کاربردی در تشخیص، درمان و طراحی مداخلات ژنتیکی محسوب می شود در واقع، هرجا که مهندسی ژنتیک در پی تغییر کارکرد زیستی باشد، مسئله بیان ژن و کنترل دقیق آن در مرکز توجه قرار می گیرد قنبری، ۱۳۹۷؛ حسن زاده، ۱۳۹۵

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

علی جفره

دبیر

�فره، علی،1404،بیان ژن و تنظیم آن در فرایندهای زیستی،اولین کنفرانس بین المللی و جشنواره کشوری مدارس شاد با رویکردهای فرهنگی، هنری، مهارتی، آموزشی، دینی، تربیتی و مدیریتی،بوشهر

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات اولین کنفرانس بین المللی و جشنواره کشوری مدارس شاد با رویکردهای فرهنگی، هنری، مهارتی، آموزشی، دینی، تربیتی و مدیریتی9 اسفند 1404 · بوشهر