فناوری DNA نوترکیب

چکیده مقاله

فناوری DNA نوترکیب یکی از بنیادی ترین و تحول آفرین ترین دستاوردهای مهندسی ژنتیک است که امکان ترکیب قطعات DNA از منابع زیستی متفاوت و ایجاد مولکول های ژنتیکی جدید را فراهم می سازد این فناوری بر پایه جداسازی یک ژن یا توالی هدف از یک منبع ژنتیکی، اتصال آن به یک ناقل مناسب و انتقال مجموعه حاصل به یک سلول میزبان استوار است تا ژن مورد نظر در محیط جدید تکثیر یا بیان شود اهمیت DNA نوترکیب در آن است که برای نخستین بار امکان جابه جایی هدفمند ژن ها بین گونه های مختلف و بهره برداری عملی از اطلاعات ژنتیکی را فراهم کرد و بدین ترتیب عصر جدیدی در زیست فناوری، پزشکی و صنعت آغاز شد در این فناوری، پژوهشگر می تواند ژنی را که مسئول تولید یک پروتئین خاص است شناسایی کرده، آن را به کمک آنزیم های ویژه جدا کند و در یک پلاسمید یا ناقل دیگر قرار دهد؛ سپس این ساختار نوترکیب به درون یک سلول مانند باکتری منتقل می شود تا ژن واردشده تکثیر شود یا محصول پروتئینی مطلوب را تولید کند بر اساس منابع فارسی، فناوری DNA نوترکیب زیربنای تولید بسیاری از داروهای نوین مانند انسولین انسانی، هورمون رشد، فاکتورهای انعقادی و نیز واکسن های نوترکیب به شمار می رود و از این جهت نقشی بی بدیل در پزشکی مدرن یافته است قنبری، ۱۳۹۷؛ نیکخواه، ۱۳۹۴ افزون بر کاربردهای پزشکی، این فناوری در کشاورزی برای تولید گیاهان مقاوم، در صنعت برای تولید آنزیم های زیستی و در پژوهش برای مطالعه عملکرد ژن ها کاربرد گسترده ای دارد کارآمدی این روش به دقت مراحل آن، یعنی شناسایی ژن هدف، استخراج DNA، برش اختصاصی، اتصال قطعات، انتقال به میزبان و ارزیابی موفقیت فرایند وابسته است نکته مهم آن است که فناوری DNA نوترکیب نه تنها یک ابزار فنی، بلکه یک تحول مفهومی در علوم زیستی ایجاد کرد؛ زیرا نشان داد که ماده ژنتیکی را می توان همانند یک سامانه قابل طراحی و بازآرایی مورد استفاده قرار داد از این رو، این فناوری همچنان هسته مرکزی بسیاری از روش های نوین مهندسی ژنتیک به شمار می رود و توسعه سامانه های پیشرفته تر مانند ویرایش ژنوم نیز تا حد زیادی بر مبانی آن استوار است محمدی، ۱۳۹۸؛ کاویانی، ۱۳۹۳

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

علی جفره

دبیر

�فره، علی،1404،فناوری DNA نوترکیب،اولین کنفرانس بین المللی و جشنواره کشوری مدارس شاد با رویکردهای فرهنگی، هنری، مهارتی، آموزشی، دینی، تربیتی و مدیریتی،بوشهر

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات اولین کنفرانس بین المللی و جشنواره کشوری مدارس شاد با رویکردهای فرهنگی، هنری، مهارتی، آموزشی، دینی، تربیتی و مدیریتی9 اسفند 1404 · بوشهر