مبانی زیستی و مولکولی مهندسی ژنتیک

چکیده مقاله

مهندسی ژنتیک بر مجموعه ای از مبانی زیستی و مولکولی استوار است که بدون درک آن ها نمی توان ماهیت و سازوکار این فناوری را فهمید اساسی ترین مبنا در این حوزه آن است که تمام ویژگی های ساختاری و عملکردی موجودات زنده در قالب اطلاعات ژنتیکی ذخیره شده در DNA کدگذاری شده اند و این اطلاعات از طریق فرایندهای مولکولی دقیق به RNA و سپس به پروتئین تبدیل می شوند به بیان دیگر، موجود زنده بر اساس برنامه ای مولکولی عمل می کند که ژن ها اجزای اصلی آن هستند از این رو، هر نوع مداخله در این برنامه، مستلزم شناخت دقیق ساختار ژن، سازمان ژنومی، الگوهای رونویسی، ترجمه و تنظیم بیان ژن است در مهندسی ژنتیک فرض بنیادی این است که DNA، صرف نظر از گونه زیستی، ماهیتی شیمیایی یکسان دارد و به همین دلیل می توان قطعات ژنی را از یک موجود استخراج و در موجودی دیگر وارد کرد، مشروط بر آن که ابزارهای لازم برای انتقال و بیان آن فراهم باشد این اصل که به جهان شمولی رمز ژنتیکی مربوط می شود، پایه اصلی انتقال ژن بین گونه ها و تولید موجودات تراریخت را تشکیل می دهد افزون بر این، شناسایی نقش آنزیم ها در همانندسازی، ترمیم و بازآرایی DNA و نیز شناخت غشاهای سلولی، اندامک ها، کروموزوم ها و تعاملات پروتئینی از جمله زیرساخت های مفهومی این علم است در منابع فارسی بیان شده است که فهم دقیق ارتباط میان ساختار ژن و عملکرد آن، به پژوهشگر امکان می دهد تا هدف مداخله ژنتیکی را مشخص کند و با طراحی مناسب، به بیان دلخواه ژن یا خاموش سازی آن دست یابد محمدی، ۱۳۹۸؛ حسن زاده، ۱۳۹۵ همچنین مبانی زیستی مهندسی ژنتیک تنها به ماده وراثتی محدود نمی شود، بلکه شامل شناخت رفتار سلول میزبان، پاسخ های ایمنی، پایداری ژن وارد شده، اثرات اپی ژنتیکی و پیامدهای سلولی ناشی از دستکاری ژنی نیز هست این موضوع به ویژه در کاربردهای پزشکی و درمانی اهمیت فراوان دارد، زیرا تغییر در یک ژن ممکن است بر شبکه ای از مسیرهای سلولی اثر بگذارد بنابراین، مهندسی ژنتیک دانشی است که بر فهم جامع سازمان زیستی در سطح مولکولی استوار است و هرگونه موفقیت در آن مستلزم تسلط بر فرایندهای بنیادین حیات در سطح سلول و ژنوم است قنبری، ۱۳۹۷؛ نیکخواه، ۱۳۹۴

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

علی جفره

دبیر

�فره، علی،1404،مبانی زیستی و مولکولی مهندسی ژنتیک،اولین کنفرانس بین المللی و جشنواره کشوری مدارس شاد با رویکردهای فرهنگی، هنری، مهارتی، آموزشی، دینی، تربیتی و مدیریتی،بوشهر

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات اولین کنفرانس بین المللی و جشنواره کشوری مدارس شاد با رویکردهای فرهنگی، هنری، مهارتی، آموزشی، دینی، تربیتی و مدیریتی9 اسفند 1404 · بوشهر