تحلیل تطبیقی نقش عقل عملی در اخلاق ایمانوئل کانت و دیدگاه اخلاقی آیت الله محمدتقی مصباح یزدی

چکیده مقاله

یکی از مباحث بنیادین در فلسفه اخلاق، تبیین منشا ارزش اخلاقی و نسبت آن با عقل انسانی است ایمانوئل کانت، فیلسوف آلمانی، عقل عملی را منبع الزام اخلاقی و خاستگاه اصول عام و جهان شمول اخلاقی می داند و مفهوم «امر مطلق» را به عنوان معیاری برای سنجش اخلاقی بودن افعال معرفی می کند در مقابل، آیت الله محمدتقی مصباح یزدی، اندیشمند معاصر مسلمان، با اتکا به مبانی اخلاق اسلامی، نقش عقل را در کشف ارزش های اخلاقی و هدایت انسان به سوی کمال نفس و قرب الهی تبیین می کند این مقاله با روشی تحلیلی–تطبیقی به بررسی نقش عقل عملی در اخلاق ایمانوئل کانت و دیدگاه اخلاقی آیت الله محمدتقی مصباح یزدی می پردازد در این راستا، ابتدا مفهوم عقل عملی و آموزه های کلیدی اخلاق کانتی، از جمله امر مطلق، وظیفه و ارزش اخلاقی، تبیین می شود سپس دیدگاه آیت الله محمدتقی مصباح یزدی در باب مبانی اخلاق اسلامی، نقش عقل در کشف ارزش های اخلاقی و پیوند آن با غایت نهایی انسان، یعنی کمال نفس و قرب الهی، تشریح می گردد در ادامه، شباهت ها و تفاوت های اساسی این دو دیدگاه، به ویژه در زمینه منشا الزام اخلاقی و نسبت اخلاق با غایت انسانی، تحلیل می شود یافته های پژوهش نشان می دهد که با وجود جایگاه مهم عقل در هر دو نظام اخلاقی، تفاوت های بنیادینی در مبنای الزام اخلاقی و هدف نهایی اخلاق میان آن ها وجود دارد

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

امین صفری

دانشجوی دکتری مدیریت ورزشی

گلناز احمدزاده

گروه فلسفه و کلام اسلامی، واحد تبریز، دانشگاه آزاداسلامی، تبریز، ایران

داود سیروس

گروه فلسفه و کلام اسلامی، واحد تبریز، دانشگاه آزاداسلامی، تبریز، ایران

حسین نوروزی تیمورلویی

گروه فلسفه و کلام اسلامی، واحد تبریز، دانشگاه آزاداسلامی، تبریز، ایران

�حمدزاده، گلناز و سیروس، داود و نوروزی تیمورلویی، حسین،1405،تحلیل تطبیقی نقش عقل عملی در اخلاق ایمانوئل کانت و دیدگاه اخلاقی آیت الله محمدتقی مصباح یزدی،دومین کنفرانس بین المللی فلسفه، تعلیم و تربیت و علوم ورزشی،تهران

ارائه‌شده در

پانزدهمین کنفرانس ملی مدیریت و تجارت الکترونیک31 شهریور 1405 · تهران