چکیده مقاله
تشکل های دانش آموزی یکی از مهم ترین بسترهای تربیتی در مدرسه به شمار می آیند که می توانند فراتر از کارکردهای صرفا اجرایی یا فوق برنامه، به عنوان میدان واقعی تمرین زندگی اجتماعی عمل کنند در چنین فضایی، دانش آموزان فرصت می یابند تا در محیطی امن و هدایت شده، با مفاهیمی مانند مشارکت، گفت وگو، انتخاب، رای دادن، پذیرش نظر اکثریت، احترام به تفاوت ها و پاسخ گویی در برابر جمع آشنا شوند از این منظر، تشکل های دانش آموزی نه تنها ابزار سازمان دهی فعالیت های جمعی هستند، بلکه زمینه ای برای نهادینه سازی مهارت های شهروندی و تقویت فرهنگ دموکراتیک در سنین شکل گیری شخصیت محسوب می شوند از مهم ترین کارکردهای این تشکل ها، آموزش عملی دموکراسی است دموکراسی در مدرسه زمانی معنا پیدا می کند که دانش آموزان صرفا شنونده مفاهیم نظری نباشند، بلکه در فرایند تصمیم گیری مشارکت کنند، برای انتخاب نمایندگان خود رای بدهند، در جلسات جمعی نظر بدهند، از حق مخالفت محترمانه برخوردار باشند و نتیجه تصمیم جمعی را بپذیرند این تجربه ها موجب می شود که دانش آموزان به تدریج با سازوکارهای مشارکت مدنی آشنا شوند و درک کنند که مدیریت امور جمعی نیازمند گفتگو، تحمل، مسئولیت مشترک و رعایت قواعد است در نتیجه، تشکل های دانش آموزی می توانند مدرسه را از یک محیط صرفا آموزشی به یک جامعه کوچک و تمرینی برای زیست دموکراتیک تبدیل کنند از سوی دیگر، این تشکل ها نقش مهمی در پرورش مسئولیت پذیری دارند دانش آموزی که وظیفه ای را در قالب یک تشکل می پذیرد، با مفهوم تعهد، زمان بندی، پیگیری امور، پاسخ گویی به دیگران و ارزیابی عملکرد خود روبه رو می شود چنین تجربه ای به او می آموزد که آزادی بدون مسئولیت، کارآمدی اجتماعی ندارد و هر کنش فردی می تواند بر گروه اثر بگذارد فعالیت در تشکل های دانش آموزی همچنین اعتمادبه نفس، خودمدیریتی، روحیه همکاری، مهارت حل مسئله و قدرت رهبری را تقویت می کند این مهارت ها در آینده تحصیلی و اجتماعی دانش آموزان تاثیر مستقیم دارند و آنان را برای حضور موثر در جامعه آماده می سازند با وجود این ظرفیت ها، اثربخشی تشکل های دانش آموزی وابسته به آن است که این تشکل ها صرفا صوری و نمایشی نباشند، بلکه از اختیار نسبی، حمایت معلمان و مدیران، و فرصت واقعی برای تجربه تصمیم گیری برخوردار باشند هرچه فضای مدرسه بازتر، مشارکتی تر و مبتنی بر احترام متقابل باشد، نقش تربیتی این تشکل ها در تمرین دموکراسی و مسئولیت پذیری پررنگ تر خواهد شد بنابراین، تشکل های دانش آموزی را می توان یکی از مهم ترین ابزارهای تربیت شهروندانی آگاه، مشارکت جو و مسئول در نظام آموزشی دانست
کلیدواژهها
نویسندگان
شیوه ارجاع
چوپانی جانبلاغ، احسان و پرهیزکار میاندهی، علیرضا و رضائی، محیا و حسن پور، ریبوار،1404،نقش تشکل های دانش آموزی در تمرین دموکراسی و مسئولیت پذیری،اولین کنفرانس بین المللی و جشنواره کشوری مدارس شاد با رویکردهای فرهنگی، هنری، مهارتی، آموزشی، دینی، تربیتی و مدیریتی،بوشهر
ارائهشده در
مجموعه مقالات اولین کنفرانس بین المللی و جشنواره کشوری مدارس شاد با رویکردهای فرهنگی، هنری، مهارتی، آموزشی، دینی، تربیتی و مدیریتی9 اسفند 1404 · بوشهر