ارزیابی نظری پهنه های بلندمرتبه سازی شهری با رویکرد قابلیت های مکانی و محیطی؛ تمرکز بر شهر شیراز

چکیده مقاله

رشد شتابان شهرنشینی در کلان شهرهای ایران و محدودیت زمین های قابل توسعه افقی، موجب توجه روزافزون به بلندمرتبه سازی به عنوان یکی از الگوهای اساسی ساماندهی کالبدی شهرها شده است با وجود این، تجربه های عملی در کشور نشان داده که مکان یابی نامناسب برج ها و پهنه های بلندمرتبه، نه تنها به بهبود کیفیت زندگی منجر نشده بلکه پیامدهای متعددی همچون تراکم بیش از حد، فشار بر زیرساخت های شهری، افزایش آلودگی های محیطی، اختلال در تهویه طبیعی و کاهش سرانه های خدماتی را به همراه داشته است ازاین رو، ارزیابی پهنه های بلندمرتبه سازی نیازمند برخورداری از یک چارچوب نظری منسجم است که بتواند ابعاد مختلف مکانی و محیطی را به صورت تلفیقی مورد توجه قرار دهد در این مقاله، تلاش شده است با مرور ادبیات نظری مرتبط با بلندمرتبه سازی، شاخص ها و معیارهای اصلی مکان یابی برج ها از منظر قابلیت های مکانی نظیر دسترسی به شبکه های حمل ونقل، همجواری کاربری های سازگار، ظرفیت خدمات شهری و قابلیت های محیطی از جمله شرایط زمین شناسی، شیب، اقلیم محلی، کیفیت هوا، میزان آلودگی صوتی و بصری شناسایی و دسته بندی شوند رویکرد نظری این پژوهش بر این فرض استوار است که بلندمرتبه سازی زمانی می تواند به توسعه پایدار شهری کمک کند که در قالب یک چارچوب تحلیلی جامع، تمامی ابعاد مکانی و محیطی به صورت هم زمان و در تعامل با یکدیگر مورد توجه قرار گیرند مقاله حاضر با تاکید بر این چارچوب نظری، بر این نکته پافشاری دارد که موفقیت سیاست های بلندمرتبه سازی در گرو شناسایی دقیق ظرفیت ها و محدودیت های مکانی–محیطی هر پهنه است؛ زیرا هرگونه بی توجهی به این موضوع، موجب بروز تعارضات کالبدی و زیست محیطی در مقیاس کلان شهری خواهد شد در نهایت، مقاله حاضر ضمن تبیین مبانی نظری و ارائه چارچوب مفهومی پیشنهادی، تاکید می کند که اتخاذ رویکردی تلفیقی در مکان یابی بلندمرتبه سازی می تواند به ارتقای کیفیت زندگی شهری، کاهش اثرات منفی زیست محیطی و بهبود کارایی زیرساخت ها کمک شایانی کند این رویکرد نه تنها برای شهر شیراز، بلکه برای سایر کلان شهرهای کشور نیز کاربردپذیر بوده و می تواند مبنای پژوهش های کاربردی و سیاست گذاری های آینده قرار گیرد

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

محمد حسین پور

استادیار ، گروه شهرسازی دانشکده هنر و معماری ، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

حسن ایزدی

دانشیار ، گروه شهرسازی دانشکده هنر و معماری ، دانشگاه شیراز، شیراز،ایران

نگین ایلاقی حسینی

دانشجو کارشناسی ارشد برنامه ریزی شهری، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

�سین پور، محمد و ایزدی، حسن و ایلاقی حسینی، نگین،1404،ارزیابی نظری پهنه های بلندمرتبه سازی شهری با رویکرد قابلیت های مکانی و محیطی؛ تمرکز بر شهر شیراز،بیست و هفتمین کنفرانس ملی مهندسی عمران،معماری و شهرسازی،شیروان

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات بیست و هفتمین کنفرانس ملی مهندسی عمران،معماری و شهرسازی24 شهریور 1404 · شیروان