چکیده مقاله
سالیانه شاهد بروز تصادفات قابل توجهی در سطح کشورمان هستیم تا جایی که متاسفانه بر اساس آ مار پزشکی قانونی در سال 1383 بیش از 72000 تن از هموطنانمان دراین صحنه های تصادف جان خود را از دست داده ا ند این موضوع به حدی مشکل ساز شده است که تصادفات جاده ای در ایران عامل دوم مرگ و میر بعد از حمله قلبی معرفی شده است در حالیکه در سطح جهانی این شاخص ششمین عامل مرگ و میر می باشد شاید اولین سوالی که به ذهن هر کسی خطور کند این باشد که چه عاملی باعث این تصادفات است و چگونه میتوان این عامل را شناسایی کرد و یا چگونه می توان این عامل شناسایی شده را مهار کرد؟ پاسخ این سوالات با یک بینش خردمندانه و مطالعه علمی کامل و جامع میتواند بررسی و پ ا س خ داده شود اما ایا این مطالعات انجام شده و پاسخ ها و امارهای ارائه شده از زبان مسئولان کشور مبتنی بر نتایج همین مطالعات علمی است ! ؟ این مقاله قصد آ ن دارد تا هر چند کوتاه ٬ اما بر پایه اطلاعات گردآوری شده از تصادفات راههای کشور در جریان انجام سایر طرحهای مر ت بط پاسخ قابل اتکایی را برای سوالات مطرح شده فوق ارائه دهد در این راه ٬ با نگاهی به آمار و ارقام جهانی و مقایسه آن با شرایط کشور به مقایسه ای تحلیلی پرداخته و با ذکر دلایل تفاوتهای مشاهده شده به طرح چند راهکار برای حل مسئله می پردازد تصادف حاصل اشتباه و ن قص در عملکرد یکى از سه عامل انسان ٬ راه و محیط اطراف آن و خودرو است مادامى که هر یک از این سه عامل وظیفه خود را درست انجام دهند و بدون عیب باشند ٬ احتمال بروز حادثه به صفر می رسد اما زمانی که حداقل یکى از این سه عامل وظیفه خود را بدرستی انجام ندهد هیچ اتفاق ناگوارى دور از انتظار نیست از میان ارکان اصلى تصادف ٬ انسان هوشمند ترین آنها است به گونه ای که علاوه بر سهم خود به عنوان یک عامل ٬ کنترل نقش دو عامل دیگر در بروز تصادفات نیز توسط وی امکان پذیر است به همین دلیل هر تصادفى که اتفاق مى افتد ٬ تمام قضاوتها م توجه عامل انسانى است ٬ حتى اگر دو رکن دیگر یعنى راه و خودرو باعث تصادف شده باشند اهمیت این موضوع بحدی است که بارها از طریق رسانه های گروهی کشور و از زبان مسئولین محترم مربوط به ایمنی و راه کشور سهم ۰۷ درصد ی خطای انسانی در بروز تصادفات در کشور اشاره شده است بدون تردید مقایسه این سهم در چند محور نمونه کشور و مقایسه آن با معیارهای جهانی می تواند زمینه مطمئن تری را برای تحقق نقش 70 درصدی انسان و بررسی علمی تر چگونگی بهبود این سهم بوجود آورد
نویسندگان
محمدرضا عارفی
کارشناس گروه ITS سازمان راهداری و حمل و نقل جاده ای
احمدطاهر شمسی
عضو هیئت علمی و رییس دانشکده مهندسی عمران و محیط زیست دانشگاه صنعتی ا
مسعود طیبی
مجری طرح ITS سازمان راهداری و استادیار مدعو دانشگاه صنعتی امیرکبیر
شیوه ارجاع
�ارفی، محمدرضا و شمسی، احمدطاهر و طیبی، مسعود،1385،آیا ادعای سهم 70 درصدی عامل انسانی در تصادفات کشور قابل دفاع است؟،هفتمین کنفرانس مهندسی حمل و نقل و ترافیک ایران،تهران
ارائهشده در
مجموعه مقالات هشتمین کنفرانس مهندسی حمل و نقل و ترافیک ایران24 اردیبهشت 1387 · تهران