اعتبار حقوقی و ادله بودن قراردادهای هوشمند در نظام دادرسی مدنی ایران

چکیده مقاله

با ظهور فناوری بلاک چین و قراردادهای هوشمند، نظام های حقوقی در سراسر جهان با چالش های نوینی در حوزه قراردادها و ادله اثبات دعوا مواجه شده اند این مقاله به بررسی اعتبار حقوقی و قابلیت استناد قراردادهای هوشمند به عنوان دلیل در نظام دادرسی مدنی ایران می پردازد روش این پژوهش تحلیلی توصیفی بوده و با بررسی مبانی حقوقی قراردادهای سنتی و قوانین تجارت الکترونیکی، وضعیت حقوقی این نهاد نوظهور را تبیین کرده است یافته ها نشان می دهد که با وجود عدم وجود قانونگذاری اختصاصی، قراردادهای هوشمند می توانند در چارچوب اصل آزادی قراردادی ماده ۱۰ قانون مدنی و به عنوان عقدی معتبر شناخته شوند، مشروط بر آنکه شرایط عمومی صحت قراردادها مانند قصد و رضا، اهلیت، موضوع و مشروعیت جهت، از طریق سازوکارهای فنی همچون امضای دیجیتال و سیستم های اوراکل احراز گردند در بخش دادرسی، اگرچه قرارداد هوشمند به عنوان یک «داده پیام» و سند الکترونیکی قابل استناد است، اما ارزش اثباتی آن در دادگاه ها به دلیل فقدان دانش فنی قضات، نیازمند ارجاع به کارشناسی رسمی خواهد بود هرچند قراردادهای هوشمند از پتانسیل بالایی برای تسهیل و خودکارسازی معاملات برخوردارند، اما برای رفع ابهامات حقوقی موجود و تضمین اعتبار کامل آن ها در محاکم قضایی، به تدوین مقررات و قوانین مشخص و متناسب با ماهیت فنی آن ها نیاز است این امر موجب افزایش اطمینان حقوقی و فراهم سازی بستر مناسب برای گسترش استفاده از این فناوری در جامعه خواهد شد

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

رضا یوسف زاده

کارشناسی ارشد حقوق خصوصی دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران

یوسف زاده، رضا،1403،اعتبار حقوقی و ادله بودن قراردادهای هوشمند در نظام دادرسی مدنی ایران،چهارمین همایش بین المللی وکالت، حقوق و علوم انسانی،همدان

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات پنجمین همایش بین المللی وکالت، حقوق و علوم انسانی17 مرداد 1404 · همدان