بررسی تطبیقی توحید در قرآن کریم با اشعار سنایی

چکیده مقاله

توحید به عنوان سنگ بنای اصلی در آموزه های اسلامی، محور جهان بینی توحیدی قرآن کریم به شمار می آید و مفاهیم بنیادینی چون آفرینش، ربوبیت، الوهیت، و عبودیت را در بر می گیرد قرآن کریم با بیانی ژرف و ساختاری منسجم، ابعاد مختلف توحید را از جنبه های نظری، معرفتی، اخلاقی و رفتاری تبیین می کند و انسان را به سوی درک یگانگی مطلق پروردگار هدایت می نماید این درون مایه توحیدی تاثیر شگرفی بر شکل گیری تفکر عرفانی و ادبیات فارسی داشته و شاعران و متفکران بزرگی همچون حکیم سنایی غزنوی را تحت تاثیر قرار داده است سنایی به عنوان یکی از پیشگامان شعر عرفانی فارسی، در آثار خود به ویژه منظومه ی حدیقه الحقیقه، توحید را نه تنها به مثابه یک اصل اعتقادی، بلکه به عنوان حقیقتی وجودی و شهودی معرفی می کند اشعار او سرشار از مضامین الهی و معرفت گرایانه ای است که مستقیما ریشه در تعالیم وحیانی قرآن دارد مقاله حاضر با روش توصیفی تحلیلی و رویکرد تطبیقی، به بررسی مفصل نمودهای توحید در آیات قرآنی و بازتاب آن در اشعار سنایی می پردازد در این راستا، سه سطح توحید نظری یگانگی ذات و صفات خداوند ، توحید افعالی تاثیر مطلق خداوند در جهان و توحید عملی یگانگی در عبادت و بندگی به طور تطبیقی مورد واکاوی قرار گرفته اند یافته های این مطالعه نشان می دهد که سنایی با استناد به مبانی قرآنی، توانسته است مفاهیم توحیدی را در قالبی شاعرانه، هنری و در عین حال عمیق و معنوی ارائه دهد؛ به گونه ای که شعر او نه تنها در خدمت بیان عقاید توحیدی قرار دارد، بلکه به ابزاری برای انتقال تجربه عرفانی و سلوک روحانی بدل می شود این مقاله همچنین زمینه ای برای درک عمیق تر از نسبت میان وحی و ادبیات و پیوند میان معارف قرآنی و شعر عرفانی فارسی فراهم می آورد

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

رضا چراغی

کارشناسی فقه و مبانی حقوق، دانشگاه علوم و معرف قران کریم قم، ایران

چراغی، رضا،1403،بررسی تطبیقی توحید در قرآن کریم با اشعار سنایی،چهارمین همایش بین المللی وکالت، حقوق و علوم انسانی،همدان

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات پنجمین همایش بین المللی وکالت، حقوق و علوم انسانی17 مرداد 1404 · همدان