العدول النحو ی فی لغه القرآن الکریم - دراسه تطبیقیه

چکیده مقاله

یندرج هذا البحث ضمن محاوله للتوصل الى قراءه جدیده للمعنى الوظیفی فی السیاق القرآنی؛ لتوضح المعنى واختلافه فی ضوء العدول النحوی فی القرائن التی تفرزها انظمه اللغه یعرف العدول بانه اسقاط قرینه ممئه لا یحسن الاعتماد علیها فی الوصول الى المعنى، واذا اعتمدنا علیها لا یامن الوقوع فی اللبس وفی الوقت نفسه لا یعنی العدول فتح الباب على مصراعیه امام العبث فی علاقات الحمل وقرائنها، بل یکون فی حدود خاصه، ومواقف شائعه وظاهره العدول النحوی قد ذکرت فی القرآن الکریم، وذکرت ایضا فی التراث العربی شعرا ونثرا، لما لها من تاثیر خاض یجعل المخاطب یتامل فی القصد، ومن هنا یمکن ان یباح العدول؛ لانه یعد درجه من درجات الصواب، فالذی یعدل عن الاصل صاحب لغه، وان غد من الشذوذ ، والشذوذ لا ینافی الفصاحه وقد فرضت طبیعه البحث الوقوف امام القضایا المتعلقه باراء کل من النحاه، والمفسرین، واهل القراءات حتى یسهل على القارئ الکریم الاهتداء الى بعض اسرار القرآن الکریم وانتظم هذا البحث فی خمسه عدولات نحویه، وهی: العدول فی العلامه الاعرابیه، والعدول فی قرینه النسبه، والعدول فی قرینه الرتبه، والعدول فی اضافه الصفه الى موصوفها، والعدول فی قرینه الاداه وبعد ذلک شرعت بالخاتمه لابین ما توصل الیه البحث من نتائج المقدمه لم یغفل التراث العربی اللغوی والبلاغی، عن ظاهره الاستغناء النحوی، فقد شاع عندهم الترخص لیس بسبب الضروره فقط، وانما الاسباب جالیه صوتیه، وصرفیه، ونحویه، وبلاغیه قال ابن جنی فی وصفه هذه الظاهره اعلم ان هذا الشرج غور من العربیه بعید، ومذهب نازح فسیح قد ورد به القرآن الکریم، وفصیح الکلام منثوره ومنظوما، کتانیث المذکر، وتذکیر المونث، وتصور معنى الواحد فی الجماعه، والجماعه فی الواحد، وفی حمل الثانی على لفظ قد یکون علیه الاول اصلا کان ذلک اللفظ او فرعا 1

نویسندگان

د.قصی سمیر عبیس الحلی

کلیه ا لامام الکاظم للعلوم ا لاسلامیه الجامعه، العراق

�میر عبیس الحلی، د.قصی،1397،العدول النحو ی فی لغه القرآن الکریم - دراسه تطبیقیه،سومین کنفرانس بین المللی بررسی مسائل جاری زبان ها، گویش ها و زبان شناسی،اهواز

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات چهارمین کنفرانس بین المللی سالانه بررسی مسائل جاری زبان ها، زبان شناسی، ترجمه و ادبیات12 بهمن 1398 · اهواز