پایداری شهری در تهران و سیستمهای حمل و نقل جمعی

چکیده مقاله

در سالهای آخر قرن بیستم خرید اتومبیل در سراسر جهان و از جمله در ایران، رشد چشمگیری داشته است نتیجه آن، ازدحام، آلودگی، سروصدا، مصرف افراطی و نامناسب منابع تجدیدناپذیر ماده و انرژی و صدمات محیطی دیگر بوده است که میتواند در آینده فاجعه آمیز باشد در کشورهای در حال توسعه ای مانند ایران، این امر بدلیل وجود فاکتورهایی از جمله ضعف در سیستمهای ترافیکی موجود، حفظ و نگهداری نامناسب راهها و عدم مصرف مناسب وسایل نقلیه، مشهودتر است از جمله راههایی که میتواند برای بهبود وضعیت بوجود آمده مورد استفاده قرار گیرد، معرفی سیستمهای ترافیک جمعی کارا و بروز و استفاده از آنها جهت بهینه سازی وضع موجود است با هدف کاهش ازدحام در مراکز شهرها، این سیستمها عمدتا میتوانند از هرگونه وسیله نقلیه موتوری، برحسب مصرف انرژی به نسبت کیلومتر مسافر، موثرتر واقع شوند گزینه های حمل و نقل اصلی معمول که در اکثر شهرها میتوانند در دسترس باشند عبارتند از مترو، اتوبوسهای شهری و سیستمهای حمل و نقل ریلی سبک LRT ١ متروها توان جابجایی حجم بالایی از مسافر را در درون شهرها دارا میباشند، همچنین سرعت زیاد و برنامه منظم از خصایص دیگر آنهاست درحالیکه هزینه زیادی را تحمیل میکنند ٢ اتوبوسها ارزانترند و انعطاف پذیرتر، با ظرفیت قابل قبولی جهت پذیرش مسافر، اما وجهه ای نسبتا ضعیف دارند ٣ تصور شده است که سیستمهای حمل و نقل ریلی سبک میتوانند به میزان بسیار وسیعی مورد استفاده قرار گیرند؛ گزینه ای مناسب که از مترو کم هزینه تر است و از اتوبوس وجهه ای بهتر دارد و مسافر بیشتری را نیز جابجا میکند ٤ این مقاله نشان میدهد که چگونه بخش عمده ای از مسائل محیطی و آلودگیها، ناشی از سیستمهای حمل و نقل است و چگونه است که بهینه سازی مصرف سوخت به تنهایی تاثیر چندانی در اصلاح آن ندارد در این مقاله نشان داده میشود که این مسائل فقط مربوط به کشورهای توسعه یافته و صنعتی نیستند، بلکه کشورهای در حال توسعه نیز به شکل فزاینده ای در این صدمات محیطی دخیلند و علاوه بر تخریب محیط زیست داخلی خود، در صدمات جهانی محیط زیست نیز، هرچند کم، دخیلند و باید به اصلاح زیرساختهای شهری در این کشورها نیز پرداخته شود درانتها نیز سیاستگذاریهای اجرایی و آسانی جهت بهینه سازی سیستمهای حمل و نقل جمعی در کشورهای کمتر توسعه یافته ای LDCs ٥ نظیر ایران پیشنهاد میگردد