بررسی جرم شناختی و کیفری جعل هویت دیجیتال در فضای سایبری

چکیده مقاله

گسترش فناوری اطلاعات، توسعه شبکه های اجتماعی، افزایش خدمات الکترونیکی و وابستگی روزافزون افراد به بسترهای دیجیتال، موجب شده است که هویت دیجیتال به یکی از مهم ترین دارایی های اشخاص در فضای سایبری تبدیل شود در چنین شرایطی، جعل هویت دیجیتال به عنوان یکی از جرایم نوظهور سایبری، تهدیدی جدی برای امنیت اطلاعات، حریم خصوصی، اعتماد عمومی و سلامت تعاملات الکترونیکی به شمار می رود این جرم از طریق سوءاستفاده از اطلاعات هویتی اشخاص، ایجاد حساب های کاربری جعلی، سرقت داده های شخصی، جعل اسناد الکترونیکی و بهره گیری از فناوری های نوین برای فریب کاربران تحقق می یابد و می تواند زمینه ارتکاب جرایم متعدد دیگری از جمله کلاهبرداری، اخاذی، هتک حیثیت، نقض حریم خصوصی و جرایم مالی را فراهم سازد مسئله اصلی پژوهش حاضر بررسی ابعاد جرم شناختی و کیفری جعل هویت دیجیتال و تحلیل میزان کارآمدی نظام حقوقی ایران در مقابله با این پدیده است پرسش اساسی آن است که عوامل موثر بر گسترش جعل هویت دیجیتال چیست و مقررات کیفری موجود تا چه اندازه توانایی پیشگیری و مقابله موثر با این جرم را دارند هدف پژوهش، تبیین مفهوم و مصادیق جعل هویت دیجیتال، تحلیل عوامل جرم زا، بررسی چالش های کشف و تعقیب مرتکبان و ارزیابی ظرفیت های حقوق کیفری ایران در حمایت از هویت دیجیتال اشخاص است این پژوهش با روش توصیفی تحلیلی و با بهره گیری از منابع کتابخانه ای، قوانین داخلی، اسناد بین المللی، رویه قضایی و مطالعات جرم شناختی انجام شده است یافته های تحقیق نشان می دهد که توسعه فناوری های ارتباطی، ضعف آگاهی کاربران، گسترش تعاملات مجازی و پیچیدگی روش های ارتکاب جرم، از مهم ترین عوامل افزایش جعل هویت دیجیتال هستند همچنین نتایج پژوهش حاکی از آن است که اگرچه برخی مقررات موجود در قانون جرایم رایانه ای و سایر قوانین کیفری ظرفیت مقابله با این رفتارها را دارا هستند، اما تحولات سریع فناوری و ظهور شیوه های نوین جعل هویت، ضرورت تقویت سازوکارهای قانونی، فنی و آموزشی را بیش از پیش آشکار می سازد چنین می توان گفت که حمایت کیفری موثر از هویت دیجیتال اشخاص و توسعه راهبردهای پیشگیرانه، از الزامات اساسی حفظ امنیت سایبری و اعتماد عمومی در جامعه دیجیتال محسوب می شود

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

فاطمه صدیقی

دانشجو کارشناسی ارشد گروه حقوق کیفری، واحد شاهرود، دانشگاه آزاد اسلامی، شاهرود، ایران

�دیقی، فاطمه،1404،بررسی جرم شناختی و کیفری جعل هویت دیجیتال در فضای سایبری،پنجمین همایش بین المللی وکالت، حقوق و علوم انسانی،همدان

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات پنجمین همایش بین المللی وکالت، حقوق و علوم انسانی17 مرداد 1404 · همدان