گذار از صبر راهبردی به بازدارندگی پیش دستانه: تحلیل حقوقی- امنیتی دکترین جدید دفاعی ایران در پرتو تحولات نظم بین المللی

چکیده مقاله

گذار از صبر راهبردی به بازدارندگی پیش دستانه در دکترین دفاعی جمهوری اسلامی ایران، یکی از مهم ترین تحولات امنیتی منطقه غرب آسیا در آستانه نظم بین المللی جدید است بیانیه دی ماه ۱۴۰۴ شورای عالی امنیت ملی، با تاکید بر «علائم عینی تهدید» به عنوان مبنای اقدام پیش دستانه، نقطه عطف این تغییر به شمار می آید این مقاله با رویکردی میان رشته ای و با تلفیق نظریه های بازدارندگی، حقوق بین الملل و مطالعات امنیتی انتقادی، ابعاد این تحول را تحلیل کرده است یافته های پژوهش نشان می دهد که این گذار ریشه در ناکارآمدی صبر راهبردی در برابر تهدیدات ترکیبی دارد که با تحرکات نظامی بی سابقه آمریکا و پیوند تهدید خارجی با ناامنی داخلی تشدید شده است دکترین جدید اگرچه از منظر راهبردی با تاکید بر باورپذیری تهدید و تغییر تصویر ذهنی دشمن، می تواند بازدارندگی را تقویت کند، اما از منظر حقوقی، استناد به «علائم عینی تهدید» با تفسیر سنتی ماده ۵۱ منشور ملل متحد در تعارض است همچنین، این دکترین با ریسک های امنیتی معمای امنیت و محاسبه اشتباه ، حقوقی محکومیت بین المللی و اقتصادی تشدید تحریم ها همراه است مقاله نتیجه می گیرد که موفقیت این دکترین در بستر گذار به نظم چندقطبی، در گرو شفاف سازی مفهومی، ایجاد سازوکارهای نظارت داخلی، و همراهی با دیپلماسی فعال برای مشروعیت سازی بین المللی است

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

سیدرسول حیدری

پژوهشگر دکتری تخصصی،گروه حقوق، واحد دامغان، دانشگاه آزاد اسلامی، دامغان، ایران

سید مرتضی صوف باف

پژوهشگر دکتری تخصصی،گروه حقوق، واحد دامغان، دانشگاه آزاد اسلامی، دامغان، ایران

�یدری، سیدرسول و صوف باف، سیدمرتضی،1404،گذار از صبر راهبردی به بازدارندگی پیش دستانه: تحلیل حقوقی- امنیتی دکترین جدید دفاعی ایران در پرتو تحولات نظم بین المللی،پنجمین همایش بین المللی وکالت، حقوق و علوم انسانی،همدان

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات پنجمین همایش بین المللی وکالت، حقوق و علوم انسانی17 مرداد 1404 · همدان