بررسی تاثیر زمان وقوع سیل بر وسعت اراضی سیلگیر

چکیده مقاله

در ایران همه ساله پهنه های وسیعی از اراضی مرغوب و حاصلخیز سواحل رودخانه و مسیلها بر اثـر عبـور جریانهـای سـیلابی فرسایش یافته و تخریب می شوند و جهت ساماندهی و مدیریت رودخانه ها و کنترل فرسایش، لازم است که شـناخت درسـتی از رفتـار هیدرولیکی جریان و نحوه تاثیر پوشش گیاهی دشت های سیلابی اطراف بر مدیریت سیل به وجود آید ازسویی ضـریب مانینـگ یکـی از پارامترهای مهم افت انرژی در کانالها و رودخانه ها بوده و تعیین ضریب زبری مناسبی که بیانگر شرایط واقعی رودخانه باشد، نقش موثری در تراز آب و سرعت جریان در هر مقطع دارد در این مقاله با توجه به اینکه تغییرات پوشش گیاهی ناشی از تغییر فصل می تواند تـا حـد زیادی بر مقادیر ضریب مانینگ برآوردی و در نتیجه مساحت سیلگیری تاثی رگذار باشد، اقدام به بررسی تاثیر زمان وقوع س یل بر وسـعت پهنه های سیلگیر گردیده و با استفاده از الحاقیه HEC GeoRAS ، 103 مقطـع عرضـی در طـول 5/5 کیلـومتر از رودخانـه بـابلرود در نظرگرفته شد در مرحله بعد با توجه به بازدید های صحرایی به عمل آمده، کل منطقه به 10 بازه به فواصـل 500 متـری تقـسیم و مقـادیر ضریب زبری مانینگ برای هر یک از مقاطع و سیلابدشت های ساحل چپ و راست به مدل معرفی و نهایتاً 56 نقشه پهنه سیلگیرمربوط به در 7 دوره بازگشت، 2 ، 5 ، 10 ، 25 ، 50 ، 100 و 200 ساله ، در جهار فصل بهار، تابستان، پـاییزو زمـستان بـه 2 روش کـاون و سـازمان حفاظت خاک آمریکا تهیه و مورد بررسی و مقایسه قرار گرفت نتایج به دست آمده از این تحقیق نشان داد که حداکثر پهنه سیل تعیـین شده مربوط به سیل در فصل تابستان بوده و فصول بهار، پاییز و زمستان به ترتیب در رتبه های بعدی قرار دارند همچنـین نتـایج نـشان دادند که تغییرات بسیار کوچک چند صدمی در مقادیر ضریب مانینگ تغییر میزان پوشش گیاهی به دلیل تغییر فصل می تواند ده ها هزار متر مربع بر مساحت اراضی سیلگیر و میزان خسارات وارده و نهایتĤً بر برنامه ریزی های مدیریتی و ساماندهی رودخانه تاثیر گذار باشد

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

گلاله غفاری

عضو هیات علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد سنندج

ابوالفضل مساعدی

دانشیار گروه مهندسی آب دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

�فاری، گلاله و مساعدی، ابوالفضل،1385،بررسی تاثیر زمان وقوع سیل بر وسعت اراضی سیلگیر،هفتمین سمینار بین المللی مهندسی رودخانه،اهواز

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات هفتمین سمینار بین المللی مهندسی رودخانه24 بهمن 1385 · اهواز