بررسی جانمائی، نحوه آبگیری و معضلات رسوب در ایستگاههای پمپاژ استان خوزستان

چکیده مقاله

از مجموع ٦١٢ هزار هکتار اراضی شبکه های آبیاری و زهکشی در حال بهره برداری در استان خوزستان، بدلیل شرایط خاص توپوگرا فی، ژئومورفولوژی و موقعیت رودخانه، آبگیری بـه روش پمپـاژ نقـش مهمـی در تأمین آب این اراضی ایفا می نماید که با توجه به سیلابی بودن برخی از رودخانه ها و غلظت بالای مواد رسوبی و همچنین طراحی نامناسب برخی ایستگاههای پمپاژ، مشکل گرفتگی و تجمـع رسـوبات در دهانـة آبگ یرهـا، قسمتی از ورودی آبگیر یا تمام آبگیر ، سازه ها و ایستگاههای پمپاژ را با مشکلات حادی از قبیل کاهش دبی و ظرفیت آبگیری، سایش پروانه ها، اختلال در امر پمپاژ، تشدید عمل کاویتاسیون و بطور کلی کاهش رانـدمان و مصرف انرژی مواجه ساخته است از طرفی اهمیت اقتصادی شبکه هـای آبیـاری و زهکـشی منطقـه ایجـاب می نماید تا آب مورد نیاز شبکه با اطمینان کافی تأمین گردد که این امر مستلزم کارائی مناسب ایستگاه پمپـاژ می باشد لذا هدف از این مقاله بررسی علل رسوبگذاری در هر کدام از انواع ایستگاههای پمپاژ می باشد برای دست یابی یه این هدف تعداد 20ایستگاه عمده دارای دبی بیش از ۱ متر مکعب در ثانیه کـه در هـر کـدام نحوه آبگیری، نوع رودخانه، بار رسوب رودخانه و نحوه مقابله با پدیده رسوب متفاوت بوده اسـت در اسـتان خوزستان انتخاب و مورد بررسی قرار گرفت نظر به اینکه حجم بالای آورد رسـوب در رودخ انـه هـای اسـتان بویژه در فصول سیلابی که خود ناشی از ضعف پوشش گیاهی، عدم انجام عملیـات آبخیـزداری و فرسـایش آبی در سطح حوضه های بالادست است از مهمترین علل معضلات رسوب در سـدها، آبگیرهـا و شـبکه هـای آبیاری منطقه بوده است، این بررسیها نیز نشان می دهد که پس از عوامل فوق، علل رسوبگذاری در آبگیرهـا و ایستگاههای پمپاژ عمدتاً عدم انتخاب صحیح محل ایستگاه، فاصله ایستگاه تا ساحل ، عدم طراحـی مناسـب سازه ها و عدم درنظر گرفتن تمهیدات فیزیکی و مدیریتی لازم بمنظـور کـاهش انحـراف رسـوب بـه سـمت آبگیرها می باشد که در این مقاله عوامل فوق برای ایستگاههای مذکور بررسی می گردد

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

غلامحسین کریمی

رئیس گروه هیدرولیک و رسوب، معاونت طرح و توسعه سد و نیروگاه، سازمان آب و

مجید بهزاد

دانشیار دانشکده مهندسی علوم آب، دانشگاه شهید چمران اهواز

حسین صمدی بروجنی

غلامحسین کریمی رئیس گروه هیدرولیک و رسوب، معاونت طرح و توسعه سد و نیروگاه، سازمان آب و مجید بهزاد دانشیار دانشکده مهندسی علوم آب، دانشگاه شهید چمران اهواز

کریمی، غلامحسین و بهزاد، مجید و صمدی بروجنی، حسین،1385،بررسی جانمائی، نحوه آبگیری و معضلات رسوب در ایستگاههای پمپاژ استان خوزستان،هفتمین سمینار بین المللی مهندسی رودخانه،اهواز

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات هفتمین سمینار بین المللی مهندسی رودخانه24 بهمن 1385 · اهواز