چکیده مقاله
هدف: حرفه معلمی به عنوان یکی از مشاغل پراسترس در جهان شناخته می شود که می تواند به فرسودگی روانی گسترده و کاهش تاب آوری منجر شود این پدیده نه تنها بر سلامت روان معلمان، بلکه بر کیفیت نظام آموزشی و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان نیز تاثیرات مخربی دارد در دهه های اخیر، مداخلات مبتنی بر ذهن آگاهی به عنوان یک رویکرد موثر و مبتنی بر شواهد برای تقویت سلامت روان در جمعیت های مختلف، از جمله معلمان، مورد توجه قرار گرفته است هدف اصلی این مقاله مروری تحلیلی، ارائه یک فرا تحلیل کاربردی و مرور تلفیقی از پژوهش های انجام شده در پنج سال اخیر ۲۰۱۹ ۲۰۲۴ در زمینه اثربخشی مداخلات مبتنی بر ذهن آگاهی بر کاهش استرس و فرسودگی روانی و افزایش تاب آوری در میان معلمان مدارس است روش شناسی: این پژوهش با استفاده از روش توصیفی تحلیلی و مرور کتابخانه ای نظام مند انجام شده است برای گردآوری داده ها، پایگاه های اطلاعاتی داخلی نورمگز، مگیران، علم نت، SID و بین المللی Google Scholar, Scopus, Web of Science, PubMed با استفاده از کلیدواژه های فارسی ذهن آگاهی، مایندفولنس، استرس شغلی، فرسودگی روانی، تاب آوری، معلمان و انگلیسی Mindfulness, MBSR, MBCT, Teacher, Stress, Burnout, Resilience مورد جستجوی جامع قرار گرفتند مقالات منتخب بر اساس معیارهای ورود و خروج مشخص، از جمله انتشار در مجلات معتبر علمی پژوهشی و تمرکز بر مداخلات ساختاریافته ذهن آگاهی برای معلمان، غربالگری و تحلیل شدند یافته ها: تحلیل تلفیقی یافته ها نشان می دهد که مداخلات مبتنی بر ذهن آگاهی، به ویژه برنامه های کاهش استرس مبتنی بر ذهن آگاهی MBSR و شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی MBCT ، تاثیر مثبت و معناداری بر کاهش استرس ادراک شده، کاهش ابعاد سه گانه فرسودگی شغلی خستگی هیجانی، مسخ شخصیت، و کاهش احساس کفایت شخصی و افزایش معنادار سطح تاب آوری در معلمان دارند مکانیسم های اصلی این تاثیرگذاری شامل بهبود تنظیم هیجان، افزایش خود شفقتی self compassion ، کاهش نشخوار فکری، و تقویت توجه پایدار می باشد با این حال، تفاوت هایی در اندازه اثر بسته به نوع مداخله، طول دوره، و ویژگی های جمعیت شناختی معلمان مشاهده می شود نتیجه گیری: مداخلات مبتنی بر ذهن آگاهی یک راهبرد کارآمد، کم هزینه و قابل دسترس برای تقویت سلامت روان و بهزیستی معلمان است این مداخلات نه تنها به عنوان یک ابزار درمانی، بلکه به عنوان یک رویکرد پیشگیرانه می توانند در نظام آموزشی به کار گرفته شوند پیشنهاد می شود برنامه های آموزش ضمن خدمت معلمان، این مداخلات را به صورت ساختاریافته در برنامه درسی خود بگنجانند پژوهش های آینده باید بر بررسی پایداری اثرات در بلندمدت، تحلیل هزینه فایده، و تطبیق این برنامه ها با بافت فرهنگی مدارس ایران تمرکز کنند
کلیدواژهها
نویسندگان
هنگامه ریاحی
گروه مشاوره، واحد تهران غرب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران ایران
مینا محبی
گروه مشاوره، واحد تهران غرب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران ایران
شیوه ارجاع
�یاحی، هنگامه و محبی، مینا،1404،فرا تحلیل کاربردی و مرور تلفیقی بر مداخلات مبتنی بر ذهن آگاهی در مدیریت استرس، تاب آوری و فرسودگی روانی معلمان،بیست و چهارمین کنفرانس بین المللی روانشناسی، مشاوره و علوم تربیت�
ارائهشده در
مجموعه مقالات بیست و چهارمین کنفرانس بین المللی روانشناسی، مشاوره و علوم تربیتی30 آبان 1404