پدافند غیرعامل در حقوق عمومی ایران؛ تحلیل حقوق و تکالیف متقابل دولت و شهروندان

چکیده مقاله

پدافند غیرعامل به عنوان یکی از مولفه های اساسی امنیت ملی، در دهه های اخیر به تدریج از یک مفهوم فنی و مدیریتی به موضوعی بنیادین در حوزه حقوق عمومی و حقوق اساسی تبدیل شده است با وجود تاکید اسناد بالادستی و سیاست های کلی نظام بر مردم پایه بودن پدافند غیرعامل، همچنان ابهام های جدی در خصوص چارچوب حقوقی حاکم بر حقوق و تکالیف متقابل دولت و شهروندان در این حوزه وجود دارد مسئله اصلی این پژوهش آن است که نظام حقوقی ایران تا چه میزان توانسته است میان وظایف حاکمیتی دولت در تامین امنیت و لزوم صیانت از حقوق و آزادی های بنیادین شهروندان، توازن حقوق مدار و منسجمی برقرار سازد هدف پژوهش حاضر، تبیین مبانی قانون اساسی پدافند غیرعامل، تحلیل مسئولیت های حقوقی دولت و بررسی جایگاه حقوق و تکالیف شهروندان در فرآیند تحقق امنیت پایدار است روش تحقیق در این مقاله، توصیفی تحلیلی و مبتنی بر مطالعات کتابخانه ای است سوال اصلی پژوهش این است که آیا چارچوب های تقنینی و اجرایی موجود، ظرفیت لازم برای تنظیم شفاف، الزام آور و متوازن روابط دولت و شهروندان در حوزه پدافند غیرعامل را دارا هستند یا خیر یافته های پژوهش نشان می دهد که هرچند در سطح سیاست گذاری کلان بر مشارکت مردمی و رعایت حقوق شهروندی تاکید شده است، اما در سطح قانون گذاری عادی و اجرا، با پراکندگی مقررات، ضعف ضمانت اجرا و فقدان قانون جامع مواجه هستیم این شکاف تقنینی و اجرایی، تحقق امنیت حقوق مدار را با چالش روبه رو ساخته و ضرورت بازاندیشی حقوق اساسی و تدوین قانون جامع پدافند غیرعامل را آشکار می کند

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

مجتبی پیله چیان

دانشجو کارشناسی ارشد حقوق عمومی،واحد مشهد،دانشگاه آزاد اسلامی ،مشهد ،ایران

پیله چیان، مجتبی،1404،پدافند غیرعامل در حقوق عمومی ایران؛ تحلیل حقوق و تکالیف متقابل دولت و شهروندان،پنجمین همایش بین المللی وکالت، حقوق و علوم انسانی،همدان

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات پنجمین همایش بین المللی وکالت، حقوق و علوم انسانی17 مرداد 1404 · همدان