مدیریت سیلاب بر مبنای ریسک

چکیده مقاله

امروزه با توجه به تعداد سیلاب های به وقوع پیوسته در دنیا و خسارات مالی و تلفات جانی زیادی که از خود به جای مـی گذارنـد، اهمیـت بررسی و مهار آنها بیش از پیش نمایان شده است آمار مربوط به خسارات سیلاب های به وقوع پیوسته و هزینـه زیـادی کـه مهـار ایـن سیلاب ها بر دوش دول مختلف تحمیل می نماید، نشانگر این امر است که مهار تمامی این سیلاب ها امکان پذیر نمی باشد و تنها می توان با اتخاذ راهکارهای مدیریتی مناسب در دو بخش سازه ای و غیر سازه ای مقدار این خسارات را حداقل نمود در واقـع تـصمیم گیرنـدگان و مدیران باید با توجه به میزان ریسک موجود در هر نوع سیلاب، تصمیم مدیریتی خاصی را اتخاذ نمایند در این مقاله با در نظر گرفتن تلفیق و هزینه های گزینه های سازه ای و غیر سازه ای مدیریت سیلاب، ترکیب بهینه از این گزینه ها بر مبنای کمترین امید ریاضی خسارات مالی و تلفات جانی برای یک رودخانه تحت تاثیر سیل، ارائه می گردد به منظور محاسبه خـسارات ناشـی از سیلاب های با دوره بازگشت مختلف، شبیه سازی رودخانه به کمک نرم افزار HEC RAS انجام پذیرفته و بر اساس نتایج روندیابی مدل، سطوح زیر آب رفته سیلابدشت تعیین و با توجه به سطوح زیر آب رفته و نوع کاربری ار اضـی اطـراف رودخانـه، خـسارت کـل محاسـبه می گردد در نهایت با توجه به شبیه سازی های صورت گرفته، منحنی احتمال برای بـازه هـای مختلـف در طـول رودخانه محاسبه می گردند منحنی ها به دست آمده به عنوان قیدهای مدل بهینه سازی بکار گرفته شده و بر اساس آنهـا کـاهش خـسارت ناشی از انجام هر ترکیب از گزینه های کنترل سیلاب محاسبه می گردد تابع هدف مدل بهینه سازی پیشنهادی یک تابع هدف اقتصادی بـر اساس ریسک رخدادهای تصادفی سیلاب است، که با استفاده از الگوریتم ژنتیک بهینه سازی می شود نتایج حاصل از مـدل بهینـه سـازی تلفیق بهینه گزینه های مدیریتی بر اساس کاهش امید ریاضی هزینه ها و خسارات مالی و تلفات جانی ناشی از اجرای آنها می باشد در این مقاله رودخانه سفیدرود از پایین دست سد سفیدرود تا دریای خزر به عنوان مطالعه موردی در نظر گرفته شده که با توجه به شرایط موجود و کاربری ارا ضی اطراف رودخانه ترکیب بهینه گزینه های مختلف مدیریت سیلاب، در طول رودخانه، با توجه به نتایج مدل بهینه سازی ارائه شده اند

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

محمد کارآموز

استاد دانشکده فنی دانشگاه تهران

مریم ایمانی

کارشناس ارشد، دانشکده مهندسی عمران و محیط زیست ، دانشگاه صنعتی امیرک

آزاده احمدی

دانشجوی دکتری، دانشکده فنی، دانشگاه تهران

علی مریدی

دانشجوی دکتری، دانشکده مهندسی عمران و محیط زیست ، دانشگاه صنعتی امیر

کارآموز، محمد و ایمانی، مریم و احمدی، آزاده و مریدی، علی،1385،مدیریت سیلاب بر مبنای ریسک،هفتمین سمینار بین المللی مهندسی رودخانه،اهواز

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات هفتمین سمینار بین المللی مهندسی رودخانه24 بهمن 1385 · اهواز