معرفی روشی نوین در مطالعه و اجرای عملیات مهار سیلاب حوزه های آبخیزشهری و روستایی کشور

چکیده مقاله

ویژگی های توپوگرافی و زمین شناسی کشور ایران در برخورد با سیمای اقلیمی و فرهنگی آن موجب تغییر رفتار حوزه های آبخیز در پاسخ به بارش و رواناب ناشی از آن گردیده است نحوه بارش و توزیع آن، ضمن تاثیر پذیری از ویژگی های یاد شده، با ایجاد سیلابهای فصلی صدمات و خسارات جبران ناپذیری بر اقتصاد کشور تحمیل می نماید تحقیق حاضر با هدف کاهش خطرات سیل الگوی مناسبی در بهینه سازی عملیات آبخیزداری، مهار سیل و مهندسی رودخانه محسوب می شود به همین منظور با استفاده از مفهوم نمودار مساحت زمان و بکار گیری مشخصات فیزیکی و هیدرولوژیکی حوزه در یک مدل ریاضی، رفتار حوزه مورد واسنجی و ارزیابی قرار گرفت سپس سطوح هم پیمایش حوزه استخراج و توزیع مکانی زیرحوزه ها در سطح منطقه مورد بررسی واقع شده است از آنجا که تاثیر متقابل توزیع مکانی زیرحوزه ها و پتانسیل سیل خیزی آنها نقش مهمی در شکل گیری سیلاب حوزه دارد لذا با فرض اجرای عملیات مهار سیلاب در زیرحوزه های واقع در هر سطح هم پیمایش، تاثیر آنها روی دبی اوج سیل مورد بررسی قرار گرفته است نتایج حاصل نشان می دهد که زیرحوزه های سطح هم پیمایش 5 واقع در بخش میانی حوزه پل منجنیق با 64,6 کیلو متر مربع وسعت دارای بیشترین تاثیر در دبی اوج سیلاب خروجی از حوزه اصلی بوده است درمقایسه با مناطق مزبور، سطوح واقع در نزدیکی خروجی نقش بسیار کمتری در دبی اوج داشته است بطور کلی از خروجی حوزه بطرف بخش های میانی، تاثیر زیرحوزه ها در اوج سیلاب اقزایش نشان می دهد لذا با تمرکز عملیات آبخیزداری و کنترل سیلاب براساس اولویت ها و مناطق تعیین شده، کاهش قابل توجهی در هزینه های اجرائی پروژه های کنترل سیل و مهندسی رودخانه پیش بینی می گردد در این حالت تقلیل تراز جریان در مسیل ها و رودخانه ها، ضمن تاثیر گذاری بر کاهش حجم عملیات ساختمانی، موجب صرفه جویی قابل ملاحظه در هزینه کرد سرمایه های ملی کشور خواهد گردید

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

محمد روغنی

عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات حفاظت خاک و آبخیزداری

عبدالمجید غفوری

عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات حفاظت خاک و آبخیزداری

سیدمحمودرضا طباطبایی

عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات حفاظت خاک و آبخیزداری

�وغنی، محمد و غفوری، عبدالمجید و طباطبایی، سیدمحمودرضا،1385،معرفی روشی نوین در مطالعه و اجرای عملیات مهار سیلاب حوزه های آبخیزشهری و روستایی کشور،هفتمین سمینار بین المللی مهندسی رودخانه،اهواز

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات هفتمین سمینار بین المللی مهندسی رودخانه24 بهمن 1385 · اهواز