چکیده مقاله
خانههای مسکونی، به منزله ی یکی از مهم ترین گونههای معماری ایرانی، همواره مورد توجه بودهاند و بخش مهمی از تحولات اجتماعی فرهنگی جامعه را میتوان در آنها مشاهده نمود خانههای سنتی ایران در ادوار گوناگون تاریخی، تقریبا نظام ساختاری و اندامهای اصلی خود را حفظ نمودهاند؛ ولیکن از اواخر دوره ی قاجار با نفوذ چشمگیر تفکرات و گرایشهای معماری غربی، زمینه ی تحول در معماری خانه های سنتی با ورود برخی عوامل و عناصر معماری مدرن در ایران فراهم آمد این دگردیسی در دوره های پهلوی اول و دوم، با سرعت بیش تر و نمایشی متفاوت در ساختار شکلی و فضایی خانه های این دوران نمایان شد در راستای بررسی میزان تاثیرپذیری سازمان کالبدی فضایی خانه های تاریخی قاجار و پهلوی از معماری اروپایی، پژوهش حاضر درصدد بررسی و بازخوانی نظام ساختاری خانه های این دو دوره برآمده است در این مسیر از شیوه ی کتابخانه ای جهت گردآوری اطلاعات کیفی و از رویکرد تاریخی – تفسیری با تکیه بر راهبرد تطبیقی به منظور تحلیل محتوایی مستندات به دست آمده بهره گرفته است نتایج حاصل از بررسی و تحلیل های صورت گرفته مبین آن است که در دوره های اول و دوم سلطنت قاجار معماری خانه ها با تاثیرپذیری از معماری دوره پیشین به خصوص صفویه طراحی و احداث می شده اند، اما در اواخر این دوره به سبب افزایش مراوده با غرب و تاثیرپذیری از فرهنگ اروپایی به ویژه کشور روسیه، تغییراتی در «نوع معماری»، «اندام ها و عناصر اصلی خانه»، «مصالح و سازه»، و به خصوص «تزیینات» دیده می شود، این در حالی است که در عصر پهلوی اول و دوم، با تاثیرپذیری مستقیم از معماری اروپا و آمریکا، معماری خانهها تغییرات عمدهای در کلیه بخش های نامبرده داشته که این تغییرات در برخی از حوزه ها چشمگیر و در برخی اندک بوده است
کلیدواژهها
نویسندگان
بهرام مرادی
کارشناس ارشد عمران- سازه دانشگاه آزاد اسلامی ورامین-پیشوا
آناهیتا قربانی
زهرا مهربان سه گنبد
زهرا مهربان سه گنبد
آناهیتا قربانی
شیوه ارجاع
قربانی، آناهیتا و مهربان سه گنبد، زهرا،1400،بررسی تطبیقی معماری خانه های سنتی و معاصر ایران از منظر سازماندهی کالبدی- فضایی(دوره مطالعاتی: خانه های پهلوی و قاجار)،دهمین کنفرانس بین المللی مکانیک، ساخت، صنایع و مهندسی عمران
ارائهشده در
مجموعه مقالات دهمین کنفرانس بین المللی مکانیک، ساخت، صنایع و مهندسی عمران26 آذر 1400