چکیده مقاله
انتقال حق توسعه TDR به عنوان یکی از ابزارهای نوین برنامه ریزی شهری و منطقه ای، طی دهه های اخیر مورد توجه سیاست گذاران، برنامه ریزان و پژوهشگران قرار گرفته است این رویکرد بر مبنای تفکیک مالکیت از حق توسعه استوار بوده و امکان انتقال ظرفیت ساخت وساز از یک قطعه زمین منطقه مبدا یا Sending Area به قطعه یا مناطقی دیگر منطقه مقصد یا Receiving Area را فراهم می کند هدف اصلی این سیاست، ایجاد توازن میان حفاظت از منابع طبیعی، میراث فرهنگی، اراضی کشاورزی و فضاهای باز شهری از یک سو، و تمرکز توسعه در مناطق دارای زیرساخت و ظرفیت مناسب از سوی دیگر است بدین ترتیب، TDR می تواند به عنوان ابزاری کارآمد در کاهش فشار بر محیط زیست، کنترل پراکنش افقی شهرها، و تقویت الگوهای توسعه پایدار مورد استفاده قرار گیرد از منظر نظری، مبانی این برنامه بر اصول اقتصاد زمین، حقوق مالکیت و نظریه های عدالت توزیعی استوار است در بعد سیاست گذاری نیز، موفقیت اجرای TDR منوط به وجود چارچوب های حقوقی شفاف، سازوکارهای مالی مناسب، و همکاری میان نهادهای دولتی، بخش خصوصی و جامعه محلی است تجربه کشورهای پیشرو همچون ایالات متحده نشان داده است که TDR می تواند ضمن ارتقای کیفیت زندگی شهری، به افزایش کارایی اقتصادی و کاهش هزینه های عمومی توسعه زیرساخت ها کمک نماید در ایران نیز با توجه به چالش های گسترده ای همچون تخریب اراضی کشاورزی پیرامون شهرها، گسترش سکونتگاه های غیررسمی، و فشار روزافزون بر منابع طبیعی، به کارگیری الگوی انتقال حق توسعه می تواند راهکاری موثر در تحقق سیاست های توسعه پایدار و مدیریت هوشمند رشد شهری باشد این مقاله با مروری بر مبانی نظری TDR، چارچوب های حقوقی و نهادی، و تحلیل تجارب بین المللی، به تبیین ظرفیت ها و موانع اجرای این برنامه در بستر شهرهای ایران می پردازد یافته ها نشان می دهد که طراحی سازوکارهای بومی متناسب با شرایط اقتصادی، اجتماعی و حقوقی کشور، شرط اصلی کارآمدی این سیاست در جهت دستیابی به اهداف توسعه پایدار شهری است
کلیدواژهها
نویسندگان
حامد ذوقی
دانشگاه علم و صنعت، تهران
نسرین ایوبی امیر آباد
کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامه ریزی شهری،دانشگاه پیام نور
سجاد خرقه پور
دانشگاه جندی شاپور دزفول، اهواز
شیوه ارجاع
�یوبی امیر آباد، نسرین،1404،برنامه انتقال حق توسعه (TDR) از مبانی نظری تا سیاست های توسعه پایدار شهری،هجدهمین کنفرانس بین المللی مکانیک، ساخت، صنایع و مهندسی عمران
ارائهشده در
مجموعه مقالات هجدهمین کنفرانس بین المللی مکانیک، ساخت، صنایع و مهندسی عمران31 اردیبهشت 1404