ادبیات تعلیمی در منظومه های غنایی «زهره و منوچهر» و «ایرج و هوبره»

چکیده مقاله

ادبیات تعلیمی یکی از انواع ادبی است که در آن از اخلاقیات، پند و اندرزها، انتقادات اجتماعی و سیاسی و آموزش علوم و فنون مختلف سخن می رود نمود ادبیات تعلیمی در بیشتر آثار ادبی صرف نظر از میزان برخورداری از بن مایه های ادبی قابل مشاهده است مثنوی «زهره و منوچهر» ایرج میرزا «ایرج و هوبره» قاسم لاربن، آخرین منظومه های غنایی کلاسیک فارسی به شمار می روند که در این پژوهش با روش توصیفی تحلیلی و براساس آموزه های اخلاقی و تعلیمی پند و اندرز، تحذیر، تشویق و ضرب المثل مورد بررسی قرار گرفته اند پرسش اصلی پژوهش حاضر این است که مولفه های ادبیات تعلیمی در دو منظومه ی غنایی چگونه نمود یافته است؟ در کدام منظومه برجستهتر است و چرا؟ یافته های پژوهش بیانگر آن است که منظومه ی «ایرج و هوبره» با دارا بودن ۱۷/۳۸% از آموزه های اخلاقی، نسبت به منظومه ی «زهره و منوچهر» با ۹/۰۹% اخلاقی تر است تعلیمی بودن منظومه ی «ایرج و هوبره» به صورت پند و اندرز با موضوعاتی چون: پاسداری از وطن، ارج نهادن به عشق، پاکدامنی، خیرخواهی، غنیمت دانستن وقت و برجسته شده است که تاثیر شرایط اجتماعی دوره و شئونات فرهنگی و آیینی نیز در این برجستگی حائز اهمیت است

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

عارف کمرپشتی

استادیار زبان و ادبیات فارسی، واحد بابل، دانشگاه آزاد اسلامی، بابل، ایران

مریم سلیمان پور

کارشناس ارشد زبان و ادبیات فارسی

کمرپشتی، عارف و سلیمان پور، مریم،1400،ادبیات تعلیمی در منظومه های غنایی «زهره و منوچهر» و «ایرج و هوبره»،دهمین کنفرانس بین المللی مطالعات زبان،ادبیات،فرهنگ و تاریخ

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات دهمین کنفرانس بین المللی مطالعات زبان،ادبیات،فرهنگ و تاریخ29 بهمن 1400