بررسی مسئله ارتداد در جهان اسلام مطالعه موردی علما و (ارتداد

چکیده مقاله

ملت مسلمان هرگز مکانیزم ها و ابزارهای لازم برای اجرای نوع مشورت متقابل که خداوند به طور قطعی از پیامبر و جامعه مسلمانان پس از وفات او خواسته بود را کشف نکرده است برخی از دانشمندان خدا ترس تلاش کردند تا به میزان کمی وظیفه ای را که مشورت متقابل می توانست انجام دهد، انجام دهند با این حال اکثر حاکمان از هر سلاحی که در اختیار داشتند استفاده کردند تا این صداها را خاموش کنند هر چند که تعداد آنها کم بود و با وجود اینکه هدف چنین دانشمندانی جلوگیری از سقوط خود ملت مسلمان و حاکمان ظالم آن به ورطه استبداد بود، این دانشمندان با امید به بخشش الهی و با امید به اینکه شنوندگانشان با خشوع و ترس به سوی خدا بازگردند چنین مواضعی را اتخاذ کردند، اما چگونه این ستمگران می توانستند چنین چیزی را درک کنند؟ و اگر آن را درک کرده بودند چگونه می توانستند آن را تحمل کنند؟ در طول تاریخ اسلام علما تلاش کرده اند تا خود را به نیرویی تبدیل کنند که بتواند در مقابل کسانی که در قدرت هستند بایستند و به نوعی بازدارنده آنان تبدیل شوند از این رو آنها عبارت قرآنی اولی الامر کسانی که به آنها امر داده شده را به معنای حاکمان و علما تفسیر کرده اند با پایان دوره خلفای راشدین که بینش سیاسی را با قدرت توانایی استنتاج درست از قرآن و سنت و اراده تشخیص خیر عمومی از طریق مشورت متقابل و سایر و سایل در اختیار داشتند علما مصمم بودند اجازه ندهند کسانی که در قدرت هستند، امور کشور را به تنهایی مدیریت کنند با این حال این حاکمان نادان که توسط کودتاهای قبیله ای و نزاعهای خانوادگی به قدرت رسیده بودند، وقت را تلف نکردند و علما خداپرست را منزوی کرده و آنها را از میان خود برداشتند در جای آنها خود را با فرصت طلبان، سودجویان، شاعران و مداحان محاصره کردند که در این نوع حاکم وسیله ای برای دستیابی به اهداف خود و ارضای امیال و جاه طلبیهای خود یافتند مسلمانان و مسئله ارتداد از آنجا که علما با بینش معنوی از مشارکت در امور عمومی کنار گذاشته شدند، نوعی فردگرایی در طبقه حاکمه تقدیس و تثبیت و چون فرمانداران و حاکمان خود را با علما فاسد احاطه کردند، به خود اجازه بیشتری دادند تا به دلخواه استبداد کنند

نویسندگان

فاطمه دهانی

دانش آموخته کارشناسی ارشد تاریخ دانشگاه سیستان و بلوچستان

سید امین شفیع پور

دبیر مطالعات اجتماعی آموزش و پرورش ناحیه پنج مشهد مقدس

�هانی، فاطمه و شفیع پور، سید امین،1404،بررسی مسئله ارتداد در جهان اسلام مطالعه موردی علما و (ارتداد،بیست و یکمین کنفرانس بین المللی مطالعات زبان، ادبیات، فرهنگ و تاریخ

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات بیست و یکمین کنفرانس بین المللی مطالعات زبان، ادبیات، فرهنگ و تاریخ20 فروردین 1404