تاثیر مدل سازی هیدرولیکی بر انتخاب سیستم سازه ای پل های رودخانه ای شهری: مطالعه موردی پل شاهد شیراز

چکیده مقاله

هدف از مطالعه حاضر بررسی و شبیه سازی جریان رودخانه در محدوده پل شاهد، در شرایط فعلی و گزینه های ساماندهی پل می باشد پل شاهد در انتهای بلوار شاهد و تقاطع آن با بلوار شهید چمران بر روی رودخانه خشک احداث شده است پل مذکور در موقعیت مختصاتی ۶۴۳۹۱۳ متر طول شرقی و ۳۲۸۲۶۵۷ متر عرض شمالی احداث گردیده است با توجه به تصاویر ماهواره ای مربوط به ۲۳ سال پیش تصویر ۱ ، عرض مجرای اصلی main channel رودخانه در بالادست و پایین دست تغییر چندانی نداشته است در سال ۲۰۰۲ تا ۲۰۲۴ عرض مجرای اصلی در بالادست و پایین دست پل حدود ۶۶ تا ۶۷ متر حفظ شده است از مجموعه تغییراتی که طی سالهای اخیر در مورفولوژی رودخانه در محدوده پل شاهد رخ داده می توان به ساماندهی سیلابدشت floodplain ساحل راست رودخانه در بالادست پل به منظور احداث پیاده راه سلامت شاهد و همچنین احداث یک معبر موقت در ساحل چپ رودخانه و عبور آن از دهانه منتهای چپ پل شاهد اشاره نمود با در نظر گرفتن موقتی بودن طرح زیرگذر مذکور و تخریب آن در طرح بازنگری پل شاهد، می توان متصور شد که در بستر رودخانه طی این سال ها دخل و تصرف چندانی انجام نشده و حریم آن به معبر و قطار شهری و فضای سبز اختصاص داده شده است تصویر ۵ موقعیت پل شاهد بر روی رودخانه خشک بر اساس تصویر ماهواره ای سال ۲۰۰۲ عرض رودخانه در محل پل شاهد ۶۰ ۸ متر اندازه گیری شده است پل شاهد در شرایط فعلی دارای شش دهانه می باشد که در حال حاضر یک دهانه آن به زیرگذر موقت اختصاص داده شده است عرض دهانه ها به ترتیب از ساحل راست به چپ عبارتند از ۷ ۲، ۹ ۲، ۹ ۵، ۱۰ ۸، ۱۰ ۴ و ۸ ۱ متر و ارتفاع متوسط دال از کف رودخانه در هر دهانه در حدود ۴ متر می باشد پایه های میانی از نوع دیوار بتنی هستند و از ساحل راست به چپ به ترتیب ۱ ۸، ۱ ۸، ۱ ۱، ۰ ۴۵ و ۰ ۴۵ متر ضخامت دارند ضخامت دال پل نیز از حدود ۱ ۱ متر تا ۱ ۷ متر متغیر بوده و عرض تقریبی آن ۲۵ متر می باشد نماهایی از بالادست و پایین دست پل به ترتیب در تصاویر ۲ و ۳ ارائه شده اند تصویر ۲ نمایی از بالادست پل شاهد بر روی رودخانه خشک تصویر ۳ نمایی از پایین دست پل شاهد بر روی رودخانه خشک جهت ساماندهی، بازسازی و تعریض پل که عرض پل به ۳۵ متر افزایش یافته است، دو گزینه جهت سیستم سازه ای پیشنهاد شده است گزینه اول شامل ۶ دهانه با ۵ پایه به ضخامت ۰ ۵ متر است که ۴ دهانه میانی ۹ ۵ متر، دهانه سمت راست ۹ متر و دهانه سمت چپ ۱۱ ۳ متر عرض دارند موقعیت دهانه ها و عرشه ۳۵ متری با دال بتنی توپر برای گزینه ۱ بر روی تصاویر ماهواره ای در تصویر ۴ ارائه گردیده است گزینه دوم شامل ۵ دهانه با ۴ پایه به ضخامت ۰ ۵ متر است که ۳ دهانه میانی دارای عرض ۱۴ ۵ متر هستند و عرض دهانه سمت راست ۸ ۸ متر و عرض دهانه سمت چپ ۶ ۵ متر در نظر گرفته شده است موقعیت دهانه ها و عرشه ۳۵ متری با دال بتنی توپر برای گزینه ۲ بر روی تصاویر ماهواره ای در تصویر ۵ ارائه گردیده است هدف از مطالعه حاضر، مدلسازی و آنالیز شرایط هیدرولیکی رودخانه در محل پل شاهد، با در نظر گرفتن هر دو گزینه پیشنهادی و مقایسه نتایج آنها با وضع موجود پل به منظور بررسی تغییرات احتمالی در هیدرولیک رودخانه می باشد بر این اساس به منظور اطمینان از شرایط هیدرولیکی و رخدادهای مرتبط با احداث سازه جدید بر روی رودخانه مدل سازی در یک گستره با طول ۱۱۰۰ متر از بالادست محدوده طرح تا ۱۶۱۰ متر پایین دست آن صورت گرفته است بدین ترتیب اثرات جانبی احداث سازه در بالادست و پایین دست مانند تغییرات پهنه، سرعت و ارتفاع سیلاب و آبگرفتگی های احتمالی ناشی از احداث طرح به خوبی قابل بررسی می باشد انتخاب طول مذکور بر این اساس صورت گرفته که مئاندر بالادست پل و همچنین پل شهدای محمودیه در پایین دست آن در شبیه سازی هیدرولیکی مد نظر قرار گیرد در این راستا از نقشه های محدوده طرح به صورت DSM با رزولوشن ۱ متر استفاده گردید در طول ۲۷۱۰ متر تهیه گردید تصویر ۴ محدوده نقشه برداری را نشان می دهد

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

محمد امین

امیدرضا بهادری نژاد دکتری مهندسی عمران، رئیس اداره طراحی فنی، معاونت فنی و عمرانی، شهرداری شیرازسید مجتبی ناظم السادات دانشجوی دکتری مهندسی منابع آب، کارشناس اداره طراحی فنی، معاونت فنی و عمرانی، شهرداری شیرازوحید زارعی مدیر تعمیر و نگهداری، شهرداری شیرازاحمد خادمی کارشناسی ارشد برنامه ریزی شهری، دبیر کمیسیون فنی و عمرانی مجمع شهرداران کلانشهرهای ایران، شهرداری شیراز

امیدرضا بهادری نژاد

دکتری مهندسی عمران، رئیس اداره طراحی فنی، معاونت فنی و عمرانی، شهرداری شیراز

سید مجتبی ناظم السادات

دانشجوی دکتری مهندسی منابع آب، کارشناس اداره طراحی فنی، معاونت فنی و عمرانی، شهرداری شیراز

وحید زارعی

مدیر تعمیر و نگهداری، شهرداری شیراز

احمد خادمی

کارشناسی ارشد برنامه ریزی شهری، دبیر کمیسیون فنی و عمرانی مجمع شهرداران کلانشهرهای ایران، شهرداری شیراز

�مین، محمد و بهادری نژاد، امیدرضا و ناظم السادات، سید مجتبی و زارعی، وحید و خادمی، احمد،1404،تاثیر مدل سازی هیدرولیکی بر انتخاب سیستم سازه ای پل های رودخانه ای شهری: مطالعه موردی پل شاهد شیراز،اولین کنگره ملی نگهداری و تعمیرات ابنیه و تاسیسات شهری،شیراز

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات اولین کنگره ملی نگهداری و تعمیرات ابنیه و تاسیسات شهری12 آذر 1404 · شیراز