تحلیل تاب آوری شهری در برابر مخاطرات طبیعی با تاکید بر چالش های مدیریتی؛ مطالعه موردی: کلانشهر شیراز

چکیده مقاله

کلان شهر شیراز به عنوان یکی از مراکز جمعیتی و فرهنگی مهم جنوب کشور، در معرض مجموعه ای از مخاطرات طبیعی از جمله زلزله، سیل، خشکسالی و فرونشست زمین قرار دارد؛ مخاطراتی که طی سال های اخیر با تشدید تغییرات اقلیمی و توسعه نامتوازن شهری، ابعاد تازه ای یافته اند این پژوهش با هدف تحلیل تاب آوری شهری شیراز و شناسایی چالش های مدیریتی موثر بر آن، با اتکا بر چارچوب نظری آلن و برایانت در سال ۲۰۱۱ انجام شده است روش تحقیق توصیفی–تحلیلی بوده و داده ها از طریق مطالعات اسنادی، منابع ثانویه و بررسی تطبیقی تجربیات شهرهای تاب آور جهان گردآوری شده اند یافته ها نشان می دهد که تاب آوری شیراز در ابعاد کالبدی، نهادی و مدیریتی با نارسایی های جدی روبه روست در بعد کالبدی، فرسودگی سازه ها در بافت های قدیمی، تراکم جمعیتی بالا، ناپایداری بناهای نوساز فاقد استاندارد و کمبود فضاهای باز ایمن، آسیب پذیری شهر را در برابر زلزله و سیلاب افزایش داده است در بعد مدیریتی، چالش هایی همچون نبود یک سند راهبردی واحد برای تاب آوری، ناهماهنگی بین دستگاه ها، ضعف در برنامه ریزی مشارکتی و ناکارآمدی نظام نگهداری پیشگیرانه زیرساخت ها مشاهده می شود با وجود سرمایه اجتماعی قابل توجه و حس تعلق بالای شهروندان شیرازی، مشارکت مردمی هنوز جایگاه واقعی خود را در فرآیندهای تصمیم سازی و مدیریت بحران نیافته است در بخش تحلیل تطبیقی، تجربیات موفق شهرهایی مانند استانبول، توکیو و بارسلون استخراج و با شرایط بومی شیراز مقایسه شده است نتایج نشان می دهد که بهره گیری از فناوری های نوین، تقویت نظام مدیریت یکپارچه بحران، ارتقای زیرساخت های اطلاعات مکانی و تمرکز بر نگهداری پیشگیرانه می تواند نقشی اساسی در افزایش تاب آوری ایفا کند در پایان، مجموعه ای از راهبردهای اجرایی در چهار حوزه کالبدی–فنی، نهادی مدیریتی، اقتصادی–اجتماعی و زیست محیطی ارائه شده است تا بتواند چارچوبی عملی برای ارتقای تاب آوری شهری شیراز فراهم آورد

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

امیدرضا بهادری نژاد

دکتری مهندسی عمران، رئیس اداره طراحی فنی، معاونت فنی و عمرانی، شهرداری شیراز

احمد خادمی

کارشناسی ارشد برنامه ریزی شهری، دبیر کمیسیون فنی و عمرانی مجمع شهرداران کلانشهرهای ایران، شهرداری شیراز

مهدی آزادی شیری

کارشناس تعمیر و نگهداری، سازمان فرهنگی اجتماعی و ورزشی، شهرداری شیراز

سیدمجتبی ناظم السادات

دانشجوی دکتری مهندسی منابع آب، کارشناس اداره طراحی فنی، معاونت فنی و عمرانی، شهرداری شیراز

احمد رحمانی

کارشناسی ارشد مدیریت ساخت، معاونت فنی و عمرانی، شهرداری شیراز

�هادری نژاد، امیدرضا و خادمی، احمد و آزادی شیری، مهدی و ناظم السادات، سیدمجتبی و رحمانی، احمد،1404،تحلیل تاب آوری شهری در برابر مخاطرات طبیعی با تاکید بر چالش های مدیریتی؛ مطالعه موردی: کلانشهر شیراز،اولین کنگره ملی نگهداری و تعمیرات ابنیه و تاسیسات شهری،شیراز

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات اولین کنگره ملی نگهداری و تعمیرات ابنیه و تاسیسات شهری12 آذر 1404 · شیراز