چکیده مقاله
بحران های جهانی اخیر، از جمله پاندمی ها، تنش های ژئوپلیتیک و اختلالات لجستیکی، ناکارآمدی رویکردهای سنتی در طراحی زنجیره تامین که عمدتا بر حداقل سازی هزینه متمرکز بودند را آشکار ساخته اند این امر موجب برجسته شدن مفهوم زنجیره تامین تاب آور به عنوان یک پارادایم کلیدی در حوزه تحقیق در عملیات شده است این مقاله با هدف ارائه دیدگاهی جامع، به مرور و تحلیل مدل های ریاضی و رویکردهای بهینه سازی به کاررفته در طراحی زنجیره تامین تاب آور می پردازد تمرکز اصلی بر روی برنامه ریزی تصادفی، بهینه سازی استوار و استراتژی های کلیدی مانند تامین چندگانه است مطالعه حاضر، معیارهای حیاتی تاب آوری از جمله زمان بازیابی، انعطاف پذیری شبکه و ظرفیت جذب اختلال را مورد بررسی قرار داده و با دسته بندی مطالعات بر اساس انواع اختلالات ناگهانی، تدریجی، داخلی، خارجی ، انواع مدل ها تصمیم گیری در عدم قطعیت، مبتنی بر شبکه، مبتنی بر عامل، چندهدفه ، صنایع تولیدی، خدماتی، غذایی ، ابزارهای حل بهینه سازی ریاضی، روش های ابتکاری، یادگیری ماشین و سطوح تصمیم گیری استراتژیک، تاکتیکی، عملیاتی ، شکاف های پژوهشی را شناسایی می کند نتایج حاصل از مرور نظام مند ادبیات نشان می دهد که رویکردهای بهینه سازی استوار، به دلیل توانایی در مدیریت عدم قطعیت های شدید و داده های محدود، در محیط های پرتلاطم کارآمدتر هستند، در حالی که مدل های برنامه ریزی تصادفی در شرایطی با داده های آماری معتبر و توزیع های احتمالی مشخص، عملکرد بهتری از خود نشان می دهند با این حال، پیچیدگی و ماهیت متغیر اختلالات، نیاز به توسعه مدل های ترکیبی که بتوانند مزایای هر دو رویکرد را به صورت هم زمان در بر گیرند مانند مدل های Robust Stochastic ، مورد تاکید قرار می گیرد در پایان، پژوهش حاضر به شناسایی شکاف های پژوهشی موجود و ارائه مسیرهای آینده تحقیق می پردازد از جمله این مسیرها می توان به توسعه مدل های تصمیم گیری چندهدفه که جنبه های مختلف تاب آوری، هزینه و پایداری را به طور هم زمان در نظر می گیرند، همچنین بهره گیری فزاینده از داده های واقعی Real world Data و ادغام آن با رویکردهای داده محور و هوش مصنوعی برای پیش بینی و مدیریت اختلالات اشاره کرد این مقاله چارچوبی جامع برای محققان و مدیران عملیات فراهم می آورد تا بتوانند زنجیره های تامین خود را در برابر بحران های جهانی مقاوم تر سازند
کلیدواژهها
نویسندگان
شیوه ارجاع
پارسی نژاد، مهران،1405،مروری بر مدل های ریاضی و رویکردهای بهینه سازی استوار و تصادفی در طراحی زنجیره تامین تاب آور،دوازدهمین کنفرانس بین المللی مدیریت و صنعت،تهران
ارائهشده در
مجموعه مقالات دوازدهمین کنفرانس بین المللی مدیریت و صنعت31 تیر 1405 · تهران