نقش حافظه در تفکر طراحی

چکیده مقاله

حافظه یکی از پایه های اصلی عملکرد شناختی در ذهن انسان به شمار می رود و نقشی موثر در فرآیند ادراک، شناخت و فرآیندهای طراحی و حل مسئله نظیر درک، مسئله یابی تفکر خلاق ، ارزیابی تفکر نقاد به عنوان مجموعه تفکر طراحی و در نهایت رسیدن به ارائه طرح دارد حافظه صرفا منبعی برای ذخیره سازی اطلاعات نیست؛ بلکه نقشی فعال در سازماندهی، بازشناسی و بازیابی اطلاعات دارد به گونه ای که می توان آن را نیروی محرک پنهان تفکر طراحی دانست؛ چراکه در فرآیند طراحی معماری، طراح می بایست همزمان با استفاده از تحلیل و ارزیابی و با بهره گیری از حافظه و تجربه زیسته گذشته، به خلق ایده ها و در نهایت فضایی معنادار بپردازد؛ از این رو بررسی پیوند میان حافظه و تفکر طراحی ضرورت می یابد این پژوهش با رویکرد توصیفی تحلیلی و با استفاده از منابع نظری در حوزه های معماری، روانشناسی و فلسفه، ادراک به بررسی مفاهیم، حافظه، ادراک شناخت و فراشناخت با ساختار تفکر طراحی پرداخته است یافته ها نشان می دهد که حافظه و به ویژه حافظه اپیزودیک و خاطره، نقشی اساسی در شکل گیری طرحواره های ذهنی، بازآفرینی خاطرات، زیسته، خلق ایده های نو و ارزیابی نقادانه آن ها دارد؛ به عبارتی در فرآیند طراحی معماری، ادراکات حسی، تجربه های بدنمند و خاطرات زیسته گذشته بر فرآیند تفکر طراحی وی اثر گذاشته و به صورت تجربه ای معنادار در روند شکل گیری ایده و خلق فضایی معنادار نمایان می شود

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

فاطمه افشار

دانشجوی کارشناسی ارشد معماری دانشگاه شیراز

حمیدرضا شریف

دانشیار دانشکده هنر و معماری دانشگاه شیراز

�فشار، فاطمه و شریف، حمیدرضا،1404،نقش حافظه در تفکر طراحی،هفتمین کنفرانس بین المللی دستاوردهای خلاقانه معماری، شهرسازی، عمران و محیط زیست در توسعه پایدار خاورمیانه،مشهد

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات هفتمین کنفرانس بین المللی دستاوردهای خلاقانه معماری، شهرسازی، عمران و محیط زیست در توسعه پایدار خاورمیانه15 مرداد 1404 · مشهد