روایتی از کاشی کاری ایران و جهان

چکیده مقاله

در ایران مراوده فرهنگی، اجتماعی، نظامی، داد و ستدهای اقتصادی و رابطه صنعتی، گذشته از ممالک همجوار، با ممالک دور دست نیز سابقه تاریخی داشته است این روابط تاثیر متقابل فرهنگی را در بسیاری از شئون صنعتی و هنری به ویژه هنر کاشی کاری و کاشی سازی و موزاییک به همراه داشته، که اولین آثار و مظاهر این هنر در اواخر هزاره دوم ق م جلوه گر می شود در کاوش های باستان شناسی چغازنبیل، شوش و سایر نقاط باستانی ایران، علاوه بر لعاب روی سفال، خشت های لعابدار نیز یافته شده است فن و صنعت موزاییک سازی یعنی ترکیب سنگ های رنگی کوچک و طبق طرح های هندسی و با نقوش مختلف زیبا در این زمان به اوج ترقی و پیشرفت خود رسیده که ساغر بدست آمده از حفریات مارلیک را می توان نمونه عالی و کامل آن دانست این جام موزاییکی که از ترکیب سنگ های رنگین به شیوه دو جداره ساخته شده از نظر اصطلاح فنی به «هزار گل» معروف است و از لحاظ کیفیت کار در ردیف منبت قرار دارد تزئینات به جای مانده از زمان هخامنشیان حکایت از کاربرد آجرهای لعابدار رنگین و منقوش و ترکیب آنها دارد، بدنه ساختمان های شوش و تخت جمشید با چنین تلفیقی آرایش شده اند، دو نمونه جالب توجه از این نوع کاشی کاری در شوش به دست آمده که به «شیران وتیراندازان» معروف است علاوه بر موزون بودن و رعایت تناسب که در ترکیب اجزاء طرح ها به کار رفته، نقش اصلی همچنان حکایت از وضعیت و هویت واقعی سربازان دارد چنان که چهره ها از سفید تا تیره و بالاخره سیاه رنگ است، وسایل زینتی مانند گوشواره و دستبندهایی از طلا در بردارند و یا کفش هایی از چرم زرد رنگ به پا دارند از تزئینات کاشی همچنین برای آرایش کتیبه ها نیز استفاده شده است رنگ متن اصلی کاشی های دوره هخامنشیان اغلب زرد، سبز و قهوه ای می باشد و لعاب روی آجرها از گچ و خاک پخته تشکیل شده است

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

هنگامه جعفرزاده سرهنگ آبادی

کارشناسی ارشد تصویرسازی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی

پوریا زرشناس

Phd in International Economics, Renewable energies Vice President of the “A C Milligram” Intl Scientific Institute Switzerland Universal Scientific Education and Research Network USERN

�عفرزاده سرهنگ آبادی، هنگامه و زرشناس، پوریا،1402،روایتی از کاشی کاری ایران و جهان،سومین کنفرانس بین المللی علوم انسانی، علوم آموزشی، حقوق و علوم اجتماع�

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات سومین کنفرانس بین المللی علوم انسانی، علوم آموزشی، حقوق و علوم اجتماعی25 اسفند 1402