قلب مادر در آینه ی ادبیات جهان

چکیده مقاله

ادبیات تطبیقی شاخه ای از پژوهش های ادبی است که با مطالعه و مقایسه آثار ادبی ملل مختلف، به بررسی تاثیرات متقابل فرهنگی، زبانی و فکری می پردازد این حوزه که بیش از دو قرن قدمت دارد، در برخی کشورها همچنان نوپا، اما در برخی دیگر با سابقه های کهن همراه است یکی از موضوعات مهم در ادبیات تطبیقی، بررسی مضامین مشترک در آثار شاعران و نویسندگان کشورهای گوناگون است در این سروده، «قلب مادر» پژوهش، شعریرج میرزا به عنوان یکی از برجسته ترین نمونه های شعر احساس برانگیز فارسی مورد بررسی قرار گرفته است این شعر که از تاثیر عاطفی بالایی برخوردار است، در ادبیات ملل مختلف بازتابی افتاده و مضامین مشابهی را در آثار شاعران اوکراینی، روسی و عربی می توان مشاهده کرد بررسی تطبیقی ای ن آثار نشان می دهد که علیرغم تفاوتهای زبانی و فرهنگی، مضمون ازخودگذشتگی مادر، عشق بی قیدوشرط او و تاثیر احساسی آن در سراسر جهان به طور مشترک مورد توجه بوده است با مطالعه این اشعار در ادبیات کشورهای مختلف، مشخص شد که در اغلب موارد، ساختار کلی روایت و احساسات منتقل شده به مخاطب، وفادار به نسخه اصلی باقی مانده است با این حال، برای برقراری ارتباط بهتر با خوانندگان محلی، برخی عناصر فرهنگی و زبانی در هر نسخه به طور محلی سازی شده اند از جمله تفاوت های عمده می توان به تغییر شخصیت های شعر، نحوه بیان احساسات و میزان تراژدی نهفته در روایت اشاره کرد نتایج این پژوهش نشان می دهد که «قلب مادر» که شعرتنها در ایران بلکه در ادبیات جهان، بازتاب گسترده ای داشته و ارزش های جهانی عشق مادری، ایثار و عاطفه انسانی را به تصویر کشیده است