گفتمان جنگ و مذهب در رمان سووشون سیمین دانشور

چکیده مقاله

تحلیل گفتمان انتقادی، شیوه های جدید و کاربردی جهت نقد یک اثر در عرصه های مختلفی همچون علوم اجتماعی، علوم انسانی، علوم سیاسی، مطالعات فرهنگی و مطالعات دین است که معانی نهفته در الیه های زیرین و پنهان یک اثر را آشکار می کند فرکالف به عنوان چهره ای شاخص در این حوزه، الگوی تحلیل گفتمان انتقادی خود را ناظر بر بررسی آثار در سه سطح توصیف، تفسیر و تبیین میداند رمان سووشون اثر سیمین دانشور، داستان مبارزه، امید و مقاومت در برابر ظلم و ستم است مبارزه زری و یوسف با شرایط تحمیلی زمانه خود که ناشی از جنگ جهانی دوم و حضور بیگانگان به ویژه انگلیسی ها در شیراز است، داستان را در هیجان و آشوب، نشان می دهد و توصیفات و شخصیت پردازی های هنرمندانه نویسنده، بر غنای توصیفی و تصویری اثر می افزاید جنگ یکی از گفتمان های غالب این اثر در سطح تبیین در نظریه تحلیل گفتمان انتقادی فرکالف است دانشور با توصیف شرایط محیطی، شرایط اجتماعی و حالات روانی شخصیت ها و با شگرد تضاد به این موضوع پرداخته و به خواننده نشان می دهد که جنگ می تواند تا چه اندازه ویرانگر فرهنگ، شرایط زندگی و عامل دوقطبی شدن توده های مردم و سرگردانی آنان در تشخیص حق و باطل باشد این پژوهش با بررسی گفتمان جنگ و مذهب و رابطه قدرت و ایدئولوژی با تکیه بر نظریه تحلیل گفتمان انتقادی فرکالف در رمان سووشون به این نتیجه رسیده که دو گفتمان غالب اثر یعنی جنگ و مذهب، در ایجاد دو دستگی میان توده ها و سوءاستفاده دشمنان خارجی و وطن فروشان و خود فروختگان داخلی، نقش مهمی داشته و از موجبات فقر، تباهی، کشتار و عقب ماندگی های فرهنگی جامعه بوده است از طرفی نویسنده با بی انگیزه های خود به طور ضمنی، درصدد القاء ایدئولوژی زن محورانه خود در داستان و بر مخاطبین بوده است

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

محمدعلی باقری

کارشناس ارشد ادبیات تطبیقی و دبیر ادبیات فارسی ناحیه یک اراک

�اقری، محمدعلی،1404،گفتمان جنگ و مذهب در رمان سووشون سیمین دانشور،بیست و یکمین کنفرانس بین المللی مطالعات زبان، ادبیات، فرهنگ و تاریخ

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات بیست و یکمین کنفرانس بین المللی مطالعات زبان، ادبیات، فرهنگ و تاریخ20 فروردین 1404