تحمیل خسارت، نقض حریم خصوصی و تعدی به حقوق اشخاص در بستر فضای دیجیتال و مسئولیت های کیفری ناشی از آنها

چکیده مقاله

فضای مجازی، با وجود سهولت در ارتباطات زمینه بروز انواع آسیبهای مادی و معنوی را فراهم آورده است خسارات در این فضا می تواند ناشی از تجاوز به حقوق دیگران، توهین، افترا، نشر اکاذیب و حتی قذف باشد که در بسیاری از موارد منجر به تزلزل حیثیت اجتماعی و اخلاقی کاربران می گردد با استناد به مقررات قانونی از جمله قانون جرایم رایانه ای و قانون مجازات اسلامی، مسئولیت های کیفری و مدنی مرتکبین این جرایم بررسی و دسته بندی شده است افزون بر آن، انواع خسارت مادی و معنوی از دیدگاه فقهی و حقوقی تبیین شده و راهکارهای جبران خسارت نیز ارائه شده است یافته های پژوهش نشان می دهد که فضای سایبری به دلیل گستردگی، سرعت انتشار و قابلیت بایگانی محتوا، موجب تشدید آثار زیانبار شده و مستلزم برخوردی دقیق و قانونمند می باشد با تحلیل ویژگی های شبکه های اجتماعی و سیر تاریخی حضور کاربران ایرانی در این فضاها، تاکید شد که عضویت صرف در این پلتفرم ها طبق قانون جرایم رایانه ای جرم تلقی نمی گردد؛ با این حال، بهره گیری از ابزارهای فنی برای عبور از فیلترینگ به موجب ماده ۲۲ همین قانون می تواند مصداق رفتار مجرمانه تلقی شود همچنین روشن شد که سوءبرداشت های رایج در میان برخی افراد درباره جرم انگاری مطلق استفاده از VPN، فاقد پشتوانه حقوقی کافی است در ادامه بحث مسئولیت کیفری اشخاص حقوقی در فضای سایبری مطرح گردید تحلیل نظام حقوقی ایران نشان می دهد که قانون گذار در مواردی مانند قانون تجارت، قانون جرایم رایانه ای و قوانین خاص، دیگر مسئولیت کیفری اشخاص حقوقی را پذیرفته است، هرچند در حوزه تجارت الکترونیکی مقررات صریحی در اینباره تدوین نشده است از سوی دیگر، نظام های حقوقی کشورهای پیشرفته، دانش آموخته دکتری گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی واحد قم دانشگاه آزاد اسلامی، قم، مانند ایالات متحده، ژاپن و مفاد کنوانسیون پالرمو نیز به طور روشن مسئولیت جزایی و کیفری اشخاص حقوقی را به رسمیت شناخته اند

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

جواد وفادار

دانشگاه آزاد اسلامی، قم

وفادار، جواد،1404،تحمیل خسارت، نقض حریم خصوصی و تعدی به حقوق اشخاص در بستر فضای دیجیتال و مسئولیت های کیفری ناشی از آنها،دهمین کنفرانس بین المللی فقه، حقوق ، وکالت و علوم اجتماعی در افق ایران ۱۴۰۴،مشهد

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات دهمین کنفرانس بین المللی فقه، حقوق ، وکالت و علوم اجتماعی در افق ایران ۱۴۰۴26 مرداد 1404 · مشهد