بررسی تاثیر احداث سد بر پهنه سیلابی رودخانه با استفاده از الحاقیه مکانی (مطالعه موردی: منطقه شمیل، استان هرمزگان)

چکیده مقاله

هدف از تحقیق حاضر شبیه سازی و تولید نقشه های پهنه بندی سیلاب در رودخانه شمیل با استفاده از تلفیق سیستم اطلاعات جغرافیایی GIS و مدل هیدرولیک HEC RAS می باشد بدین منظور ابتدا پارامترهای کلیدی مانند برآورد دبی حداکثر لحظه ای برای دوره بازگشت های مختلف، ویژگی های محیطی و زمان تمرکز رودخانه تعیین شد و نقشه های لازم جمع آوری و داده ها بازسازی گردید سپس با استفاده از نقاط ارتفاعی، مدل TIN منطقه تهیه شد با افزودن افزونه HEC GeoRAS به محیط GIS، مسیر جریان، بازه رودخانه، مقاطع عرضی و سواحل چپ و راست مسیر بر روی مدل TIN تعریف گردید در نهایت، داده های تولید شده به نرم افزار HEC RAS منتقل شدند تا با اعمال و تصحیح پارامترهایی چون دبی حداکثر لحظه ای، ضرایب زبری و مقاطع عرضی، سطوح تراز آب در هنگام سیلاب محاسبه شوند مدل سازی سیلاب نشان داد که رودخانه شمیل در برابر سیلاب های شدید آسیب پذیر است و ظرفیت ناکافی در مقاطع مختلف دارد؛ در بالادست سد، بستر رودخانه توانایی عبور دبی های بالاتر از ۹۰۰ متر مکعب بر ثانیه دوره بازگشت بیش از ۵۰۰ سال را ندارد و منجر به فرسایش ساحل راست می شود در مقطع میانی، دبی های بیش از ۷۰۰ متر مکعب بر ثانیه باعث آب گرفتگی سواحل چپ رودخانه می گردد؛ و در پایین دست سد، در سیلاب های با دوره بازگشت بالاتر از ۲۰۰ سال، مخزن سد شمیل ظرفیت کافی برای ذخیره آب را از دست می دهد و سیلاب به ساحل راست دریاچه سد منتقل می شود لذا پیشنهاد می شود علاوه بر اقدامات سازه ای در محل اتصال آبراهه های بالادست رودخانه شمیل، باید اقدامات حفاظتی به صورت سازه ای و بیولوژیک صورت پذیرد، تا از ورود رسوب به دریاچه سد و مخزن جلوگیری به عمل آید

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

سمیه کریمی

دانش آموخته کارشناسی ارشد، گروه مهندسی منابع طبیعی، پردیس دانشگاهی قشم، دانشگاه هرمزگان

دکتر رسول مهدوی نجف ابادی

دانشیار، گروه مهندسی منابع طبیعی، دانشگاه هرمزگان

سیروس ارشادی

دانشیار، گروه مهندسی عمران، دانشگاه هرمزگان

یوسف احمدی

استادیار پژوهشی، پژوهشکده هرمز، دانشگاه هرمزگان

مهتاب صالحی

دانشجوی دکتری تخصصی، گروه مهندسی منابع طبیعی، دانشگاه هرمزگان

کریمی، سمیه و مهدوی نجف آبادی، رسول و ارشادی، سیروس و احمدی، یوسف و صالحی، مهتاب،1404،بررسی تاثیر احداث سد بر پهنه سیلابی رودخانه با استفاده از الحاقیه مکانی (مطالعه موردی: منطقه شمیل، استان هرمزگان)،بیست و نهمین همایش و نمایشگاه ملی مهندسی نقشه برداری و اطلاعات مکانی ژئوماتیک ۱۴۰۴ و پنجمین نمایشگاه بین المللی ایران ژئو،تهران

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات بیست و نهمین همایش و نمایشگاه ملی مهندسی نقشه برداری و اطلاعات مکانی ژئوماتیک ۱۴۰۴ و پنجمین نمایشگاه بین المللی ایران ژئو29 آبان 1404 · تهران