مطالعه تطبیقی شروط ضمن عقد اجاره در حقوق ایران و فرانسه

چکیده مقاله

شروط ضمن عقد به عنوان یکی از ابزارهای مهم در تنظیم روابط قراردادی، نقش تعیین کننده ای در انعطاف پذیری و کارآمدی عقود دارند در عقد اجاره این شروط می توانند دامنه تعهدات طرفین را گسترش داده، حقوق و تکالیف جدیدی ایجاد کنند یا محدودیت هایی را بر استفاده از مورد اجاره اعمال نمایند در حقوق ایران، شروط ضمن عقد در قالب ماده ۲۳۴ قانون مدنی تعریف شده اند و به سه دسته شرط صفت، شرط فعل و شرط نتیجه تقسیم می شوند این تقسیم بندی، مبنای تحلیل حقوقی شروط قراردادی در نظام حقوقی ایران است در مقابل حقوق فرانسه با تکیه بر اصل آزادی قراردادی و الزام آور بودن قراردادها، به طرفین اجازه می دهد تا شروط متنوعی را در قرارداد اجاره درج کنند، مشروط بر آنکه با نظم عمومی و حقوق بنیادین مغایرت نداشته باشند در این مقاله، تلاش شده است تا با رویکردی تطبیقی، جایگاه شروط ضمن عقد در اجاره در دو نظام حقوقی ایران و فرانسه بررسی شود ابتدا مفهوم و انواع شروط ضمن عقد در هر دو نظام تحلیل شده، سپس محدودیت های قانونی و آثار حقوقی این شروط مورد بررسی قرار گرفته اند همچنین ضمانت اجراهای ناشی از تخلف از شروط و نقش دادگاه ها در تفسیر و اعمال آن ها تحلیل شده است در حقوق ایران، ضمانت اجراهایی چون فسخ، الزام به انجام تعهد و مطالبه خسارت پیش بینی شده اند، در حالی که در حقوق فرانسه، شروطی مانند فسخ خودکار و همبستگی clause résolutoire اعمال می شود از منظر حمایت از مستاجر، حقوق فرانسه با تصویب قوانین حمایتی مانند قانون ۶ ژوئیه ۱۹۸۹، تلاش کرده است تا تعادل بیشتری میان حقوق موجر و مستاجر برقرار کند در مقابل، حقوق ایران با وجود برخی مقررات حمایتی هنوز در زمینه کنترل شروط ناعادلانه و تضمین حقوق مستاجران نیازمند اصلاحاتی است در پایان پیشنهاداتی برای اصلاح مقررات ایران ارائه شده است، از جمله تقویت نقش شروط ضمن عقد، الگوبرداری از شروط رایج در فرانسه و افزایش نظارت قضایی بر شروط ناعادلانه این مقاله با هدف ارتقاء نظام حقوقی ایران در حوزه اجاره به بررسی تطبیقی پرداخته و تلاش دارد تا با بهره گیری از تجربیات حقوق فرانسه، راهکارهایی عملی برای بهبود وضعیت حقوقی مستاجران و موجران ارائه دهد

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

بهارک ریسه

دانشجوی دکتری حقوق خصوصی دانشگاه آزاد کرج

حمید بذرپاچ

استاد حقوق دانشگاه آزاد کرج

�یسه، بهارک و بذرپاچ، حمید،1404،مطالعه تطبیقی شروط ضمن عقد اجاره در حقوق ایران و فرانسه،یازدهمین کنفرانس بین المللی فقه، حقوق ، وکالت و علوم اجتماعی در افق ایران ۱۴۰۴،مشهد

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات یازدهمین کنفرانس بین المللی فقه، حقوق ، وکالت و علوم اجتماعی در افق ایران ۱۴۰۴19 آبان 1404 · مشهد