نگرشی بر وضعیت منابع و مصارف آب در استان خوزستان

چکیده مقاله

استان خوزستان با مساحتی بالغ بر 64360 کیلومتر مربع 22990 کیلومتر مربع دشت و 41370 کیلومتر مربع ارتفاعات ، مشتمل بر 3 حوضه آبریز درجه 2 شامل رودخانه های کرخه، کارون و دز، جراحی و هندیجان با آورد آبی سالانه حدود 26 میلیارد مترمکعب، بیش از دو میلیون هکتار اراضی مستعد کشاورزی کشور را با پتانسیل کم نظیری در زمینه بهره برداری از منابع آب و خاک بهره مند ساخته مجموعاً 28 محدوده های مطالعاتی حوضه آبریز درجه 3 و 50 دشت را شامل می شوند ، بنحوی که بین 47 درجه و 41 دقیقه تا 50 درجه و 39 دقیقه طول شرقی و 29 درجه و 58 دقیقه تا 33 درجه و 4 دقیقه عرض شمالی در جنوب غرب ایران قرار دارد این استان از شمال و شرق به ترتیب با استانهای ایلام، لرستان، اصفهان، چهارمحال بختیاری، کهگیلویه و بویراحمد و از جنوب و غرب با استان بوشهر، خلیج فارس و کشور عراق هم مرز است مسئله کمبود آب در مناطق خشک و نیمه خشک مانند خوزستان، یکی از فاکتورهای محدود کننده در بخشهای مختلف مصارف آبی علی الخصوص شرب و کشاورزی بوده، که با توجه به میزان تبخیر سالانه بطور متوسط در مناطق مختلف استان حدود 2000 میلیمتر در سال و ریزشهای جوی سالیانه متوسط بارندگی حدود 246 میلیمتر در سال ، جوابگوی جبران تبخیر نمی باشد از طرفی دیگر عدم پراکنش مناسب بارندگی در استان فصول بهار و زمستان نیز سبب می گردد، تا اراضی مختلف بدرستی آبیاری نگردند و بدین لحاظ تأثیر قابل ملاحظه ای بر روی بازده تناژ محصولات مختلف گذاشته است بنابراین علیرغم اینکه در این استان، با توجه به تعداد 3431 حلقه چاه عمیق و نیمه عمیق، 246 دهنه چشمه، 5 رشته قنات و 6939 موتور تلمبه منصوبه بر روی رودخانه ها بترتیب با تخلیه ای معادل 8/100، 5/1192، 6/14 و 690/5 میلیون متر مکعب، محدودیت چندانی از نظر منابع آب زیرزمینی بنظر نمی رسد، لیکن با توجه به میزان بالای اراضی مساعد قابل کشت، لزوم کنترل و رعایت استفاده صحیح و بهینه از منابع آب را در استان مسلم می سازد لذا در این مقاله سعی می شود، ضمن محاسبه بیلان منابع آبی استان اعم از سطحی و زیرزمینی ، تدابیر لازم بمنظور استفاده بهینه از این منابع، مورد تجزیه و تحلیل قرار خواهد گرفت

کلیدواژه‌ها

نویسندگان

محمود تولائی نژاد

کارشناس ارشد مدیریت منابع آب، سازمان آب و برق خوزستان

اشرف مکوندی

کارشناس ارشد مدیریت منابع آب، سازمان آب و برق خوزستان

غلامحسین محمدپور زنگنه

کارشناس ارشد مدیریت منابع آب، سازمان آب و برق خوزستان

بهرام لوافیان نژاد

کارشناس ارشد مدیریت منابع آب، سازمان آب و برق خوزستان

�ولائی نژاد، محمود و مکوندی، اشرف و محمدپور زنگنه، غلامحسین و لوافیان نژاد، بهرام،1388،نگرشی بر وضعیت منابع و مصارف آب در استان خوزستان،دومین کنفرانس سراسری آب،بهبهان

ارائه‌شده در

مجموعه مقالات دومین کنفرانس سراسری آب20 اسفند 1388 · بهبهان